Çerez aydınlatma metni

Çerezler, siteyi ziyaret ettiğinizde tarayıcınıza kaydedilen küçük dosyalardır. Bir kısmı olmadan site çalışmaz; bir kısmı ise sizi tanımaya ve davranışınızı ölçmeye yarar. Bu iki grubun hukuki rejimi aynı değildir ve fark, bir düğmeye basmadan önce başlar.

Dayanak

Çerez uygulamaları, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun işleme şartlarını düzenleyen 5. maddesi ile aydınlatma yükümlülüğünü düzenleyen 10. maddesi çerçevesinde değerlendirilir. Kişisel Verileri Koruma Kurumunun Çerez Uygulamaları Hakkında Rehberi bu çerçeveyi somutlaştırır; rehber ilk kez Haziran 2022’de yayımlanmış, 28.07.2025 tarihinde güncellenmiştir.

Rıza gerekmeyen çerezler

Bir çerez, yalnızca iletişimin sağlanması amacıyla kullanılıyorsa ya da kullanıcının açıkça talep ettiği hizmetin sunulabilmesi için kesinlikle zorunluysa rıza aranmaz. Bu gruba tipik olarak şunlar girer:

• Oturum çerezleri — form doldururken bilgilerin kaybolmamasını sağlar.
• Güvenlik çerezleri — form gönderimlerinde sahtecilik girişimlerini önler.
• Dil tercihi çerezi — sitenin hangi dilde açılacağını hatırlar.
• Yük dengeleme çerezleri — isteği hangi sunucunun karşılayacağını belirler.

Bu çerezler için rıza aranmaz, ancak aydınlatma yine de yapılır. Rıza gerekmemesi, bilgilendirme gerekmemesi anlamına gelmez.

Rıza gereken çerezler

Analitik, reklam, pazarlama, sosyal medya, kişiselleştirme ve A/B testi çerezleri için önceden açık rıza gerekir. Buradaki “önceden” kelimesi belirleyicidir: bu çerezler siz onay vermeden çalıştırılamaz. Sayfa açılır açılmaz kurulup sonradan onay istemek, rızayı geçersiz kılar.

Analitik ve pazarlama araçlarının bir kısmı aynı zamanda yurt dışına veri aktarımı doğurur; bu durum ayrıca bildirilir ve yurt dışına veri aktarımı sayfasında anlatılmıştır. Rızanın genel çerçevesi ise açık rıza metnindedir.

Tercih paneli nasıl kurulur

1. Aktif olumlu eylem. Rıza, kullanıcının bilerek yaptığı bir işlemle verilir. Sayfada gezinmek, kaydırmak veya bir bağlantıya tıklamak rıza yerine geçmez.
2. Önceden işaretlenmemiş kutucuk. Zorunlu olmayan çerez türleri açık gelmez; açmayı siz yaparsınız.
3. Eşit tasarım. “Kabul et” ve “Reddet” seçenekleri aynı görünürlükte, aynı boyutta ve aynı erişilebilirlikte sunulur. Reddetme seçeneğini soluklaştırmak, küçültmek veya bir alt menüye gizlemek karanlık desen sayılır.
4. Granüler seçim. Çerezler türlerine göre ayrılır ve her tür ayrı ayrı açılıp kapatılabilir.
5. Katmanlı bilgilendirme. Banner kısa bilgiyi verir; ayrıntı bu sayfada, çerez envanteri ise çerez politikası sayfasındadır.
6. Kolay geri alma. Site alt bilgisinde kalıcı bir “Çerez tercihleri” bağlantısı bulunur; tercihinizi vermek kadar kolay biçimde geri alabilirsiniz.
7. Amaç değişirse rıza yenilenir. Yeni bir çerez türü eklendiğinde eski onay taşınmaz.

Geçersiz sayılan yöntemler

Sitede gezinmenin, sayfayı kaydırmanın veya bir bağlantıya tıklamanın rıza yerine geçtiğini söyleyen banner metinleri geçerli bir rıza doğurmaz. Aynı şekilde, kutucukları açık gelen paneller, reddetme seçeneği bulunmayan tasarımlar ve “kapat” düğmesinin onay sayıldığı akışlar da geçersizdir. Bu, teorik bir risk değildir: Kurul, 23.12.2022 tarihli ve 2022/1358 sayılı kararında çerez aydınlatma ve açık rıza metinlerinin usulüne uygun sunulmaması nedeniyle idari para cezası uygulamıştır.

Reddet düğmesinin görünürlüğü aynı zamanda bir erişilebilirlik meselesidir; klavye ile gezinen ve ekran okuyucu kullanan ziyaretçi için iki seçeneğin de aynı sırada ve aynı erişilebilirlikte olması gerekir. Site genelindeki yaklaşımımız erişilebilirlik beyanında anlatılmıştır.

Üçüncü taraf çerezleri

Bir çerez üçüncü bir sağlayıcı tarafından yerleştiriliyorsa, veriyi kimin işlediği ve nereye aktardığı ayrıca bildirilir. Çerez envanterinde her kalem için ad, amaç, saklama süresi, çerezi yerleştiren taraf ve yurt dışına aktarım doğurup doğurmadığı gösterilir. Envanter tablosu çerez politikası sayfasındadır.

Tercihinizi nasıl değiştirirsiniz

Site alt bilgisindeki tercih panelinden her an değişiklik yapabilirsiniz. Ayrıca tarayıcınızın ayarlarından çerezleri silebilir veya engelleyebilirsiniz; bu durumda zorunlu çerezler de silineceği için oturum ve dil tercihi gibi işlevler sıfırlanır. Çerezler yoluyla işlenen kişisel verilere ilişkin taleplerinizi başvuru formu üzerinden iletebilirsiniz; genel işleme çerçevesi aydınlatma metnindedir.

Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve mevzuatın resmî metninin yerine geçmez; yayın öncesinde hukuk danışmanı incelemesinden geçirilecek, rehber ve karar atıfları Kurumun kendi yayınından teyit edilecektir.