Nasıl çalışır

Çeviride dört ayrı sayım geleneği var: boşluklu karakter, boşluksuz karakter, kelime ve sayfa. Aynı belge dördünde dört farklı büyüklük verir. Bu sayfa farkları, resmî belgede karakterin neden daha öngörülebilir olduğunu ve sayıma neyin dâhil olduğunu anlatır.

Beş ayrı nüsha türü var ve hepsi “belge” diye anılıyor: asıl, onaylı suret, barkodlu çıktı, fotokopi ve çok dilli formül. Hangisinin kabul edildiğini belgeyi veren kurum değil, isteyen makam belirler. Bu sayfa türleri ayırır ve nüshanın zincirin sırasını nasıl değiştirdiğini anlatır.

Kısa cevap: ancak baştan sona kontrol ettikten sonra. İmza atmak metni üstlenmek demektir; okunmadan atılan imzanın hatası imzalayana yazılır. Bu sayfa kontrolün kapsamını, noterlik aşamasındaki ayrı kısıtı ve hangi durumda baştan çeviri önerdiğimizi anlatır.

Resmî belge bir metin değil, kişisel veridir; adli sicil ve sağlık raporu gibi kalemler özel nitelikli veri sayılır. Erişim işi yürüten kişilerle sınırlıdır ve müşteri belgesi dışa açık makine çeviri servislerine yüklenmez. Bu sayfa kuralın gerekçesini ve mekanizmasını anlatır.

Ret çoğu zaman çeviri hatasından değil, biçimden gelir: yanlış nüsha, yanlış sıra, eksik alan, tarihi geçmiş belge, ad yazımı tutarsızlığı. Bu sayfa en sık sekiz sebebi ve her biri için ne yapılacağını sayar, sonra ikinci başvurunun nasıl kurulacağını anlatır.

Hedef makam kim, hangi çeviriyi istiyor, belge ne kadar geçerli. Bu üç sorunun cevabı yoksa dosya tahmin üzerine kurulur ve tahminler ikinci kez ödenir. Sayfa, cevapları nasıl alacağınızı ve cevap alınamayan durumda nasıl ilerleneceğini anlatır.

Okunmayan tarama teyit yazışması doğurur; yazışma günlere mal olur. Çözünürlük, renk, tam sayfa ve arka yüz dört basit kuraldır ve dördü de tarama anında hiçbir ek çaba istemez. Bu sayfa taramanın nasıl yapılacağını, telefonla nasıl yapılabileceğini ve neyi değiştirmediğini anlatır.

Her sayfada iki şey bulunur: bilginin nereden alındığı ve hangi tarihte doğrulandığı. Kaynak sıramız makamın kendi yayınıyla başlar, forum ve rakip sayfalarıyla hiç devam etmez. Bu sayfa sırayı, tazelik ölçümüzü ve belirsizliği nasıl yazdığımızı anlatır.

Bu site özel bir şirkete aittir; hiçbir devletin, elçiliğin ya da kamu kurumunun yayını değildir. Onay, şerh ve denklik kararları ilgili kamu kurumlarınca verilir; biz belgeyi doğru kapıya doğru nüshayla götürürüz. Bu sayfa sınırı ve kurum bilgisinin nasıl verildiğini yazar.

Bazı dosyalarda yapılacak tek yerinde iş, hiçbir hizmet almamaktır: çok dilli formül alınabiliyorsa, belge zaten Fransızca düzenlenmişse, vekaletname konsoloslukta yapılmışsa ya da hedef ülke kendi çevirmenini istiyorsa. Bu sayfa o durumları tek tek sayar.

Site iki soru üzerine kurulu: belge nereye gidecek ve orada kim çevirebilir. Ülke bölümü kuralı söyler, onay zinciri bölümü sırayı kurar, terimce belge adlarını çözer. Bu sayfa hangi bilgiyi nerede bulacağınızı ve sayfa başındaki uyarı kutusunun ne anlama geldiğini anlatır.

İki teklif arasındaki fark çoğu zaman rakamda değil, neyin sayıldığındadır. Birim aynı mı, vergi dâhil mi, mühür ve derkenar metinleri kapsamda mı, üçüncü taraf kalemleri ayrı mı gösteriliyor? Üç soru iki teklifi karşılaştırılabilir hâle getirir.

Resmî belge çevirisinde gövde metni işin yarısıdır. Mühür yazısı, kaşe, derkenar, şerh, numara, tarih ve barkod açıklaması da aktarılır; hiçbiri sadeleştirilmez. Bu sayfa neyin çeviri kapsamına girdiğini, okunamayan alanların nasıl gösterildiğini ve düzenin neden korunduğunu anlatır.

Not ölçeği, para birimi, ölçü birimleri, kredi sayıları ve kurum adları çeviride dönüştürülmez. Dönüştürme yetkisi çevirmende değil, belgeyi değerlendiren kurumdadır. Bu sayfa kuralın gerekçesini ve karşılığı olmayan yerde ne yapıldığını anlatır.

Çevirmen notu, hedef dilde karşılığı olmayan kurum ve kavramlarda uydurma karşılık üretmemek için kullanılır. Okunamayan alanlar, kaynak metindeki hatalar ve nüsha bilgisi de notla gösterilir. Not bir yorum değildir; sınırı, belgeye bilgi eklememektir.

Karekodlu çıktı Türkiye içindeki işlemlerde pratik bir çözümdür; yurt dışındaki makam ise doğrulama sorgusunu genellikle yapmaz. Asıl kısıt apostildir: şerh ıslak imzalı nüshaya düşer. Bu sayfa doğrulamanın nerede çalıştığını ve yurt dışındayken hangi yolun kaldığını anlatır.

traducteur juré, agréé, assermenté ve expert: aynı dilde dört farklı yetkilendirme. Adlar benziyor, dayandıkları düzenler benzemiyor. Her unvanın hangi sicilden doğduğunu, Türkiye’deki yemin zaptının neden ayrı durduğunu ve terim çevirisinin nerede tuzak kurduğunu anlatıyoruz.

İki alfabe kesişiyor ama örtüşmüyor: é è ê à ù Türkçede, ğ ş ı İ Fransızcada yok. Büyük harfe geçerken İ/ı ayrımı kaybolabiliyor, sistemler aksanları düşürebiliyor. Bu sayfa harflerin belgeler arasında nasıl tutarlı tutulacağını ve çeviride nasıl davrandığımızı anlatır.

Hayır. Belgenizin kabul edilip edilmeyeceğine dosyayı inceleyen makam karar verir ve kimse o kararı önceden bağlayamaz. Verdiğimiz taahhüt dar ve somut: bizden kaynaklanan biçim hatası yüzünden gelen retlerde düzeltmeyi ek ücret talep etmeden yapıyoruz.

Çeviri yetkisi bölgeseldir: bir sicile kayıtla doğar ve o sicilin alanında biter. Aynı dilde çalışmak yetkiyi taşımaz. Bu sayfa Türkiye’de yeminli olmanın frankofon ülkelerde ne sağladığını, ters yönde neyin geçerli olduğunu ve kararı hangi soruyla vereceğinizi anlatır.

Beş seçenek var: yalnız çeviri, çeviri ve noter onayı, belge temini, apostil ile gönderim takibi, ya da hiçbiri. Seçimi belgeniz değil, belgeyi isteyen makam belirler. Bu sayfa kararı bir soru dizisine indirger ve yanlış seçimin ne kaybettirdiğini yazar.

Bazı makamlar çeviriyi kendi siciline kayıtlı çevirmenden ister. Bu sayfa o sicillerin nasıl işlediğini, hangi rotada hangi koşulun arandığını ve dosyanın Türkiye ayağının nasıl kurulduğunu anlatıyor. Dosyaların çoğunda Türkiye’de hazırlanan noter onaylı çeviri kabul ediliyor; belirleyici olan zincirin doğru sırası.

Dosyaların bir bölümü tek harflik ya da tek rakamlık bir farktan durur. Esas alınacak yazım pasaporttakidir; tarihlerde gün/ay sırası ülkeye göre değişir ve rakamla yazılan tarih iki farklı okumaya açıktır. Bu sayfa tutarlılığın nasıl kurulacağını anlatır.

Nüsha sayısı zincirin başında sorulursa bir cümlelik iştir; sonunda sorulursa ikinci bir noter gidişi ve yeni bir temin turu demektir. Bu sayfa sayıyı belirleyen etkenleri, makamın belgeyi iade edip etmediğini ve fazla nüshanın kendi maliyetini anlatır.

Bir kural değiştiğinde üç şey yapılır: değişiklik kaynağından doğrulanır, etkilenen sayfalar bulunup güncellenir, kontrol tarihi yenilenir. Değişiklik gündem bölümünde duyurulur. Açık dosyası olan müşterilere ayrıca haber verilir. Bu sayfa o akışı anlatır.

Kurum adı bir etikettir: makam onu kendi kayıtlarıyla eşler. Bu yüzden özgün ad korunur, gerekiyorsa parantez içinde açıklanır. Hedef dilde uydurulan karşılık, var olmayan bir kurum yaratır. Bu sayfa kuralı, istisnasını ve unvan ile birim adlarında ne yapıldığını anlatır.

Bir tercüme bürosuyuz. Göçmenlik danışmanı, avukat, denklik kurumu ya da kamu makamı değiliz ve bunların yerine geçmeye çalışmıyoruz. Bu sayfa yaptığımız işi kalem kalem sayar; yapmadıklarımızı da aynı ayrıntıyla sayar, çünkü ikincisi dosyanızı daha çok korur.

Rakam yüzlerce sayfaya dağılırsa yanlış da yüzlerce sayfaya dağılır. Bu sitede tutarlar tek bir sayfada yayımlanır; hesaplayıcı da tabloyla aynı kaynaktan okur. Üçüncü taraf kalemleri ve noter tutarı ise hiçbir yerde yazılmaz. Bu sayfa gerekçeyi anlatır.

Fransızca konuşan altı ayrı yargı düzeni var ve hiçbiri diğerinin çeviri kuralını devralmıyor. Tek bir “Fransızca çeviri” kuralı yok. Derinlik dilde değil prosedürde birikir; bu sayfa parçalılığın neye benzediğini ve odaklanmanın neyi değiştirdiğini anlatır.

Son okuma yalnız hedef metne bakar; redaksiyon kaynakla karşılaştırır. Resmî dosyaya girecek metinde ikincisi zorunludur, çünkü en pahalı hatalar dilde değil sayıda, adda ve atlanan alandadır. Bu sayfa iki işin ne yaptığını ve onay öncesi neden son kontrol gerektiğini anlatır.

Bildirim üç şeyle işe yarar hâle gelir: sayfanın adresi, hangi cümlenin yanlış olduğu ve varsa kaynak. Bildirimi alınca kaynağa bakar, doğruysa düzeltir ve kontrol tarihini yeniler, doğrulayamazsak bunu size yazarız. Sayfa sessizce silinmez.

Teklif bir tahmin değil, bir sayımdır. Çeviri kalemi karakter sayısı ve dil yönüyle kurulur; noter, apostil ve kargo üçüncü taraf kalemleridir ve ayrı satırda durur. Bu sayfa hangi bilginin fiyatı değiştirdiğini ve teklifte neyin dâhil olduğunu anlatır.

Teslim süresi tek bir sayı değil, beş halkanın toplamıdır: temin, çeviri, noterlik, apostil ve kargo. Bunların yalnız birinde hızlandırma yetkimiz var. Bu sayfa halkaları tek tek açar, hangisinin kurum takvimine bağlı olduğunu söyler ve geriye doğru planlamayı anlatır.

Soru ikiye ayrılır: metin anlaşılır mı, ve makam kabul eder mi. İkincisinin cevabı çoğu dosyada hayırdır, çünkü resmî çeviride aranan şey metin değil, arkasında duran imza ve sorumluluktur. Terim tutarlılığı, mühür metni ve gizlilik ayrı üç sorun daha çıkarır.

İki ayrı katman var. Birincisinde çeviriyi yapan tercümanın bir noterlikte yemin zaptı bulunur. İkincisinde noterlik ayrıca bir şerh düşürür. Noterlik çevirinin doğruluğunu onaylamaz; tercümanın imzasını ve o noterlikteki yetkisini tespit eder. Bu ayrım dosyanızın sırasını belirler.