Çeviri tekliflerini nasıl karşılaştırırsınız?

İki teklifi yan yana koyduğunuzda gördüğünüz rakamlar çoğu zaman aynı şeyi ölçmez. Karşılaştırmayı mümkün kılan şey pazarlık değil, üç sorunun cevabıdır. Üçü de teklif alınırken yazılı sorulabilir.

Karşılaştırmayı bozan şey rakam değil, birim

Çeviri sektöründe tek bir sayım geleneği yok. Kimi boşluksuz karakter üzerinden, kimi boşluklu karakter üzerinden, kimi kelime, kimi de “sayfa” üzerinden hesaplar. Aynı belge bu dört yöntemle sayıldığında dört farklı büyüklük çıkar. Birim bilinmeden fiyat kıyaslanamaz.

Birimlerin nasıl kurulduğu ve neden karakterin resmî belgede daha öngörülebilir olduğu 1.000 karakter sayfasında anlatılmıştır.

Birinci soru: birim ne ve nasıl sayılıyor

Sorunun tam hâli şudur: sayım kaynak metin üzerinden mi yapılıyor yoksa hedef metin üzerinden mi, boşluklar sayılıyor mu, ve asgari bir birim uygulanıyor mu? Fransızca metin Türkçesine göre genellikle daha uzundur; hedef metin üzerinden sayım, teklif anında bilinmeyen bir büyüklük demektir.

Kendi belgenizin büyüklüğünü karakter sayacıyla ölçebilir, birimler arasındaki dönüşümü birim dönüştürücüyle görebilirsiniz.

İkinci soru: fiyat vergi dâhil mi

Tüketiciye gösterilen fiyatın tüm vergiler dâhil olması gerekir. Uygulamada bazı teklifler vergisiz tutarla yazılır ve fatura aşamasında büyür. Sorunun kısa hâli: “Bu rakam faturada göreceğim rakam mı?” Cevap yazılı alınmalıdır.

Bu sitede tutarlar tek bir yerde, ücretler sayfasında yayımlanır ve orada vergi dâhil gösterilir. Sebebi neden fiyatlar tek sayfada sayfasında yazılıdır.

Üçüncü soru: hangi kalem kime ait

Bir dosyada ödenen paranın tamamı tercüme bürosuna gitmez. Noterlik, apostil ve kargo üçüncü taraf kalemleridir; bunları kurumlar kendi tarifelerine göre alır. Teklifte bu kalemler ayrı satırda görünmüyorsa iki teklif karşılaştırılamaz: biri onları içeriyor, diğeri içermiyor olabilir.

Noterlik kalemi ayrıca önceden yazılamaz. Kesin tutar, belge notere ibraz edildiğinde noterlikçe hesaplanır; bu yüzden hiçbir teklif o kalemi kesin rakamla veremez.

Kapsam farkı: mühür, derkenar ve şerh

Resmî belgede metnin bir bölümü gövdede değil, kenarlarda durur: mühür yazısı, kaşe, şerh ve derkenarlar. Bazı teklifler bunları sayıma katmaz, sonra ayrı kalem olarak ekler. Oysa bu alanların çevrilmemesi başlı başına bir ret sebebidir; aktarım kapsamı sayfası neyin zorunlu olduğunu sayar.

Görünmeyen kalemler

• Kaç nüsha teslim edileceği; ikinci nüsha ayrı mı hesaplanıyor.
• Kargo yurt içi mi, yurt dışı mı; gümrük işlemi doğuran gönderiler ayrı yürür.
• Düzeltme talebi kapsamda mı, kaç kez isteniyor.
• Belge temini gerekiyorsa vekâlet ve kurum harçları kimde.

Nüsha sayısının nasıl belirlendiği nüsha sayfasında anlatılmıştır.

Düşük görünen teklifin nereden geldiği

Bir teklif diğerinden belirgin biçimde aşağıdaysa sebebi genellikle üç yerdedir: farklı birim, vergisiz gösterim ya da dar kapsam. Dördüncü bir ihtimal daha var: hedef makamın istediği biçim yerine daha basit bir biçimin teklif edilmesi. Bu sonuncusu dosyayı ikinci kez kurdurur.

Ülke bazında karşılaştırma yaparken Québec sayfası ve Kanada sayfası aynı soruları o rotanın kurallarıyla ele alıyor.

Teklifi yazılı isteyin

Sözlü verilen fiyat karşılaştırılamaz, çünkü kapsamı kayıtlı değildir. Yazılı teklifte kalem adları, birim, birim sayısı, vergi durumu ve teslim biçimi görünür. Teklifin nasıl kurulduğunu teklif sayfasında anlattık.