Hangi çevirmen hangi ülkede geçerli?

Bir çeviri “Fransızca olduğu için” kabul edilmez. Kabul, metnin dilinden değil, metnin arkasındaki yetkiden gelir. Yetki ise bir sicile kayıtla doğar ve o sicilin alanında biter. Bu tek cümle, bu sitedeki ülke sayfalarının çoğunu açıklar.

Yetki neden sınırda bitiyor

Her ülke, kendi mahkemesine ve kendi idaresine sunulan çevirinin sorumlusunu kendi denetleyebileceği bir kişi olarak belirlemek ister. Bir Belçika mahkemesi, kendi sicilinde olmayan bir çevirmeni denetleyemez; hata hâlinde ona yaptırım uygulayamaz. Kural keyfî değil, bu denetim ihtiyacından doğuyor.

Sonuç şudur: bir ülkede kayıtlı olmak, komşu ülkede kayıtlı olmayı sağlamaz. Belçika sicilindeki bir çevirmenin çevirisi, kendi listesini tutan bir İsviçre kantonunda kendiliğinden geçerli sayılmaz. Unvanların hangi sicilden doğduğu çeviri türleri sayfasındadır.

Türkiye’de yeminli olmak ne sağlar, ne sağlamaz

Sağlar: Türkiye’deki noterlik işlemlerinde çeviri yapma ve o çevirinin onaylanabilmesi; onaylandığında apostillenebilir bir işleme dönüşmesi; Türkiye’deki tapu, nüfus ve mahkeme işlemlerinde kabul.

Sağlamaz: Québec, Belçika, Fransa ya da bir İsviçre kantonunun kendi siciline kayıt. Türkiye’deki yemin zaptı yalnız Türk noterlik uygulaması içinde sonuç doğurur; kapsamı yemin zaptı sayfasında yazılıdır.

Noter onayı bu kuralı esnetmez

Sık rastlanan beklenti şudur: “Noter onaylattım, artık uluslararası geçerli.” Noterlik, çevirinin doğruluğunu değil tercümanın imzasını ve o noterlikteki yetkisini tespit eder. Kendi sicilini arayan bir makam için bu şerh, kimlik tespitinden ibarettir.

Apostil de kuralı değiştirmez. Apostil imzayı doğrular, çeviriyi yapanın hedef ülkedeki yetkisini vermez. İkisinin kapsamı noter neyi onaylar ve apostil nedir sayfalarında ayrı ayrı anlatılmıştır.

Ülke ülke tipik durum

Tablo tipik uygulamayı gösterir, taahhüt değildir. Rota rota diziliş karşılaştırma sayfasındadır.

Ters yön: yabancı çevirmenin çevirisi Türkiye’de

Yön tersine döndüğünde kural aynı mantıkla işler. Fransa’da ya da Belçika’da kayıtlı bir çevirmenin yaptığı çeviri, Türkiye’deki bir işlemde kendiliğinden kabul edilmeyebilir; Türk makamları çoğu zaman Türkiye’de yapılmış ve noterlikçe onaylanmış çeviri ister.

Bu yüzden Fransızca bir belgeyi Türkiye’de kullanacaksanız sıra şudur: belge kendi ülkesinde apostillenir, Türkiye’de çevrilir, çeviri noterlikçe onaylanır. Yön farkı Fransa’dan Türkiye’ye rotasında ve Belçika’dan Türkiye’ye rotasında anlatılmıştır.

Kuralın işlemediği iki durum

Birincisi çok dilli belgedir. Nüfus kayıtlarının bir kısmı Fransızca sütun içeren çok dilli formül olarak alınabilir; bu belgeler ilgili düzenlemeye taraf ülkelerde çeviri istemez, dolayısıyla “kim çevirecek” sorusu hiç doğmaz. Ayrıntı çok dilli belge sayfasındadır.

İkincisi, belgenin zaten hedef dilde düzenlenmiş olmasıdır. Elinizdeki belge Fransızca düzenlenmişse yeniden çevrilmez. Bu iki durum gereksiz işlemler sayfasında toplanmıştır.

Kararı hangi soruyla verirsiniz

Tek bir soru bütün tabloyu gereksiz kılar: “Çeviriyi hangi listeye kayıtlı bir çevirmenin yapması gerekiyor?” Cevap “kendi sicilimizdeki” ise çeviri kalemi hedef ülkededir ve Türkiye ayağı temin, apostil ve gönderimden ibarettir. Cevap bunu şart koşmuyorsa çeviri Türkiye’de yapılabilir.

Soruyu kurmak için makam sorusu oluşturucuyu, kendi rotanızı görmek için rota bulucuyu kullanın. Hedef ülke kendi çevirmenini istiyorsa nasıl ilerleneceği ayrı bir sayfada yazılıdır.