Açık rıza metni

Açık rıza, kişisel verilerin işlenmesini hukuka uygun kılan sebeplerden yalnızca biridir ve mevzuattaki sırası ilk değil sonuncudur. Bu sayfa hangi işlemler için rızanızı istediğimizi, hangi işlemler için hiç istemediğimizi ve rızanızı nasıl geri alacağınızı anlatır.

Neden ayrı bir metin

Aydınlatma yükümlülüğü ile açık rıza farklı kurumlardır. Aydınlatma her işleme faaliyetinde yapılır — işleme rızaya dayanmasa bile. Açık rıza ise yalnız belirli işlemeler için, belirli bir konuya ilişkin olarak ve özgür iradeyle verilir. Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ, bu iki metnin ayrı olmasını arar; tek bir kutucukta birleştirilen onay ikisini birden sakatlayabilir. Aydınlatma metni bu nedenle ayrı sayfadadır.

Açık rıza istemediğimiz işlemler

Kanun, sayılan bir işleme şartı varsa açık rızanın aranmayacağını düzenler. Çeviri hizmetinin görülmesi sözleşmenin ifasıyla doğrudan ilgilidir; fatura ve defter kayıtları hukuki yükümlülüğe dayanır; alacak takibi ve uyuşmazlıkta savunma bir hakkın tesisi ve korunması kapsamındadır. Bunlar için sizden rıza istemiyoruz.

Bunun sebebi kolaycılık değil: var olmayan bir seçenek sunmak rızayı biçimsel hâle getirir. “İstediğiniz an geri alabilirsiniz” denilen ama geri alındığında hizmetin yürümediği bir onay, özgür irade ölçütünü karşılamaz. Hangi faaliyetin hangi sebebe dayandığı aydınlatma metnindeki tabloda gösterilmiştir.

Açık rıza istediğimiz işlemler

• E-bülten ve tanıtım iletileri. Elektronik posta ile gönderilen tanıtım iletileri için hem açık rıza hem de ticari elektronik ileti onayı gerekir; ikisi ayrı ayrı alınır. Ayrıntı ticari elektronik ileti onayı sayfasındadır.
• Analitik ve pazarlama çerezleri. Zorunlu olmayan çerezler yalnız rıza verdikten sonra çalışır; tercih paneli ve çerez türleri çerez aydınlatma metninde anlatılmıştır.
• Özel nitelikli veri içeren belgeler. Sağlık raporu, adli sicil kaydı veya mahkeme kararı gibi belgelerde işlemenin dayanağı ayrıdır ve ayrı bir kutucukla alınır; özel nitelikli veri sayfasına bakın.
• Referans olarak anılma. Kurumsal bir işin referans listesinde anılması ancak ayrı rıza ile mümkündür. Vermemeniz işin görülmesini etkilemez.

Rıza nasıl alınır

Rıza, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan onaydır. Uygulamadaki karşılığı şudur: her amaç için ayrı kutucuk, önceden işaretlenmemiş kutucuk ve hizmetin şartı hâline getirilmemiş onay. Sipariş formunda tek bir “hepsini kabul ediyorum” kutucuğu bulunmaz; çünkü toplu onay, hangi işlemeye rıza verdiğinizi belirsiz bırakır.

Verdiğiniz onayın zamanı ve onayladığınız metnin sürümü kayda alınır. Bu kaydın amacı sizi bağlamak değil, sonradan doğacak bir tartışmada hangi metnin hangi tarihte onaylandığını gösterebilmektir.

Örnek rıza beyanları

• “Elektronik posta adresime bülten ve tanıtım iletisi gönderilmesi amacıyla iletişim verilerimin işlenmesine açık rıza veriyorum.”
• “Site kullanımıma ilişkin analitik çerezlerin çalıştırılmasına ve bu yolla elde edilen verilerin işlenmesine açık rıza veriyorum.”
• “Kurumsal işimin referans listesinde şirket adıyla anılmasına açık rıza veriyorum.”

Rızayı geri alma

Rızanızı her zaman, gerekçe göstermeden geri alabilirsiniz. Geri alma geleceğe etkilidir: geri alındığı ana kadar yapılmış olan işleme, bu nedenle hukuka aykırı hâle gelmez, ancak o andan sonra durur. Bülten için her iletide yer alan ret bağlantısını kullanabilir ya da yazılı talep iletebilirsiniz; çerez tercihlerinizi site alt bilgisindeki kalıcı panelden değiştirebilirsiniz.

Geri alma talebini başvuru formu üzerinden de iletebilirsiniz. Talep en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır; ticari elektronik iletiye ilişkin ret bildirimleri ise kendi mevzuatındaki kısa süre içinde işleme alınır.

Rıza vermezseniz ne olur

Rıza vermemeniz siparişinizi engellemez, teslim süresini uzatmaz ve size farklı bir ücret uygulanmasına yol açmaz. Yalnızca rızaya bağlı olan işleme yapılmaz: bülten gönderilmez, analitik çerez çalışmaz, referans listesinde anılmazsınız. Tek istisna özel nitelikli veri içeren belgelerdir; orada işlemenin dayanağı ayrı bir sorundur ve kendi sayfasında ele alınmıştır.

Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve mevzuatın resmî metninin yerine geçmez; yayın öncesinde hukuk danışmanı incelemesinden geçirilecek, atıf yapılan hükümler birincil kaynaktan teyit edilecektir.