Diploma ve akademik belge çevirisi

Akademik belgelerde en sık yapılan hata, çeviriyi bir "uyarlama" sanmaktır. Değildir: belge olduğu gibi aktarılır, yorumlanmaz.

Notlar dönüştürülmez

Türk sistemindeki not olduğu gibi yazılır. Hedef sistemdeki karşılığını belirlemek, değerlendirme yapan kurumun yetkisindedir. Notu "çevirmek", dosyayı riske atar — çünkü değerlendirici kendi ölçeğini uygular ve önüne gelen sayının kaynağını görmek ister.

Ölçek açıklaması da çevrilir

Transkriptin altında yer alan not ölçeği açıklaması belgenin parçasıdır ve çeviriye dâhildir. Değerlendirici karşılığı bu açıklamadan kurar; atlanırsa dosya eksik sayılır.

Mühür ve kaşeler

Yalnız metni çevrilmiş bir diploma eksiktir. Mühür, kaşe, imza notu ve varsa arka yüzdeki kayıtlar da çevrilir. Renkli tarama tercih edilir; mühür rengi nüshanın asıldan üretildiğini gösterir.

Kurum adları özgün kalır

Üniversite, fakülte ve program adları özgün hâliyle yazılır; gerekiyorsa parantezde açıklanır. Uydurma karşılık, belgeyi doğrulanamaz hâle getirir.

Kapalı zarf ve doğrudan gönderim

Bazı denklik kurumları belgeyi öğrenciden değil, doğrudan üniversiteden ister. Bu durumda çeviri de o düzene uydurulur. Hangi biçimin istendiğini başvuru yapılan kurum söyler.

Hedef ülke kuralı

Denklik ve meslek odası dosyaları genellikle en katı rejimi uygular; birçok ülke kendi kayıtlı çevirmenini ister. Kontrolü kabul kontrolü aracıyla yapın.

Ders içeriklerini çevirtmeden önce

Ders içerikleri akademik dosyaların en hacimli ve en pahalı kalemidir. Çoğu başvuruda tamamı istenmez; yalnız denkliği tartışmalı derslerin içeriği istenir. Kurumun hangi dersler için içerik istediğini yazılı sorup listeyi daraltmak, çoğu dosyada maliyeti belirgin biçimde düşürür. Sözlü bilgiye göre hazırlanan içerik dosyaları, boşa giden kalemlerin başında geliyor; cevabı yazılı isteyin ve dosyada saklayın.

Üniversite İngilizce nüsha veriyorsa

Türk üniversitelerinin birçoğu diploma, transkript ve diploma ekini İngilizce olarak da düzenliyor. Hedef kurum İngilizce kabul ediyorsa çeviri kalemi tümüyle ortadan kalkar. Bunu üniversiteye sormak birkaç dakika sürer ve dosyayı en hızlı kısaltan adımdır; ilk yapılacak iş budur.

Lise ve ortaöğretim belgeleri

Yükseköğretim belgelerinden farklı olarak lise diploması ve karnesi il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğü kanalıyla onaylanabiliyor ve bu onay bazı ülkelerde isteniyor. Hangi onayın gerektiğini başvuru yapılan kurum belirler; onay zinciri buna göre kurulur.

Denklik belgesi icra hakkı vermez

Denklik değerlendirmesi diplomanın karşılığını gösterir; mesleği icra hakkı ayrı bir kapıdır ve genellikle meslek odasından geçer. Bu iki adımı karıştırmak, gereksiz belge hazırlığına yol açıyor.

Belgenin fiziksel hâli

Eski tarihli diplomalarda yazı silikleşmiş, mühür soluklaşmış olabilir. Okunamayan bir alan çevrilemez ve çeviride bu durum belirtilir. Üniversiteden yeni bir mühürlü nüsha almak, okunmayan bir belgeyle dosya açmaktan hızlıdır.