Fribourg kantonu: iki dilli uygulama

Fribourg, Fransızca ile Almancanın birlikte resmî dil olduğu kantonlardan biridir. Kantonun bir kesiminde Fransızca, bir kesiminde Almanca ağırlıktadır ve kanton merkezi iki dilli işleyen bir şehirdir. Belge açısından bu, tek bir soruya indirgenebilir: dosyanız hangi dilde sunulacak?

Dil kanton adına bakılarak seçilmez

“Fribourg Suisse romande’dadır, o hâlde Fransızca yeterlidir” cümlesi iki dilli kantonlarda güvenilir değildir. İşlemin yürüdüğü komün ve birim Almanca çalışıyorsa Fransızca çeviri ek işlem doğurabilir; tersi de mümkündür. Bu yüzden dil, tahmin edilmez, sorulur.

Dil bölgesi ile idari yetki arasındaki fark Suisse romande sayfasında anlatılmıştır.

Yanlış dilin maliyeti

Çeviri geri alınamayan bir kalemdir. Yanlış dilde yapılmış bir çeviri düzeltilmez, yeniden yapılır; üstelik noter onayı ve gerekiyorsa ikinci apostil adımı da tekrarlanır. İki dilli kantonlarda dosyaların bir turu bu sebeple kaybediliyor. Sıra ve maliyet ilişkisi belge sırası sayfasında ele alınmıştır.

Çok dilli belge iki dilli kantonda özellikle işe yarar

Türkiye’de çok dilli düzenlenebilen nüfus belgelerinde birden fazla dil sütunu bulunur. Dil tartışmasının yaşandığı bir kantonda bu nüsha, tartışmayı büyük ölçüde bitirir: belge zaten birden çok dilde düzenlenmiştir ve İsviçre bu düzenlemenin tarafıdır. Doğum ve evlenme kayıtlarını çok dilli almak burada özellikle akıllıcadır; ayrıntı çok dilli belge sayfasında ve doğum belgesi sayfasındadır.

Çeviri yetkisi ayrı bir sorudur

Dil sorusu çözülse bile çeviriyi kimin yapabileceği ayrıca sorulur. Fribourg’un bu konudaki uygulaması hakkında doğrulanmış bilgimiz yok; kantonun kendi yayınından teyit edin. İki olası rejim çeviri kuralı sayfasında karşılaştırılmıştır.

Komün katmanı burada belirleyicidir

İki dilli kantonlarda komün yalnız idari bir katman değil, dil katmanıdır da. Adres kaydı ve bazı nüfus işlemleri komünde yürür ve komünün çalışma dili dosyanın dilini belirleyebilir. Bu yüzden teyit sorusunda kanton adıyla yetinmeyin, yerleşeceğiniz komünü de yazın. Katman belediye farkı sayfasında anlatılıyor.

Almanca isteniyorsa ne oluyor

Bu sitenin ekseni Fransızca konuşulan kantonlardır. Dosyanızın Almanca sunulması gerekiyorsa Türkiye ayağı — belge temini, apostil, gönderim — değişmez ve bunu yürütürüz; dil ayağı için Almanca kantonlar sayfasındaki yönlendirmeye bakın.

Türkiye ayağında ne yapıyoruz

Fribourg dosyalarında ilk iş dil teyididir; cevap gelmeden çeviri siparişi açmayız. Ardından nüfus kayıt örneği, doğum ve evlenme kayıtları, adli sicil kaydı ve gereken eğitim belgelerinin vekâletle temini, çok dilli alınabilecek kalemlerin ayıklanması, apostil şerhinin doğru makamdan alınması ve ıslak imzalı nüshanın gönderimi gelir. Çeviri kantonun kendi çevirmenine bırakılıyorsa o kalemi dosyadan çıkarırız. Kalemlerin nasıl ayrıştığı ücretler sayfasındadır.