Çalışma izni: işveren ve belge zinciri

Bu dosyanın diğerlerinden farkı şudur: başvuruyu yapan taraf siz değilsiniz. Türkiye’den İsviçre’ye çalışmak üzere gidecek kişinin izin dosyası kural olarak işveren tarafından, işyerinin bulunduğu kantonda açılır. Belge zinciriniz bu yüzden kendi takviminize değil, işverenin takvimine bağlanır.

Başvuruyu işveren açar

Sizin göndereceğiniz belgeler bir başvuru dosyasının parçasıdır, başvurunun kendisi değildir. Bunun iki pratik sonucu vardır. Birincisi, belge listesini size işveren iletir ve liste çoğu zaman kantonal birimin ondan istediği listedir. İkincisi, listeyi doğrudan birimden teyit etme imkânınız sınırlıdır; teyidi işverenin alması gerekir. Kararı hangi katmanın verdiği kanton sistemi sayfasında anlatılmıştır.

Kota ve öncelik sırası ne anlama gelir

İsviçre, Avrupa Birliği ve EFTA dışındaki ülkelerin vatandaşları için çalışma izinlerini sayısal sınırlara bağlı biçimde yürütür ve işverenden pozisyonu öncelikli aday havuzunda dolduramadığını göstermesini bekler. Bu, sizin belgelerinizle ilgili bir aşama değildir; ama takvimi doğrudan etkiler, çünkü dosya bu değerlendirme bitmeden ilerlemez. Sayı ve oran vermiyoruz: bu değerler dönemsel olarak belirlenir ve kantonun kendi yayınından teyit edilmelidir.

Diploma burada denklik belgesi değildir

Çalışma izni dosyasında diploma, çoğu pozisyonda bir nitelik kanıtı olarak istenir; akademik denklik ya da meslek tanınması ayrı süreçlerdir. İkisi karıştırıldığında gereksiz bir tanınma dosyası açılır ve haftalar kaybedilir. Ayrım diploma tanınması sayfasında, düzenlenmiş mesleklerin ayrı yolu ise meslek tanınması sayfasında ele alınmıştır. Sağlık ve mühendislik gibi alanlarda tanınma zorunlu olabilir; bu, izinden bağımsız bir kapıdır.

Belgeler kime gidiyor: işverene mi, makama mı

Bu soru dosyanın en çok atlanan noktasıdır. Islak imzalı ve apostilli bir nüsha işverene gönderiliyorsa, o nüsha artık sizin elinizde değildir ve ikinci bir işlemde yeniden istenirse baştan alınır. İşveren yalnız tarama istiyorsa, ıslak nüshayı elde tutup ne zaman gerekeceğini sorun. İğnelenmiş ve mühürlenmiş dosyanın neden açılmaması gerektiği bütünlük sayfasında anlatılmıştır.

Takvim işverenin takvimidir

Belgeleri çok erken almak da bir hatadır. Adli sicil kaydı ve nüfus belgeleri “yakın tarihli” istendiğinde, işveren dosyayı iki ay sonra açarsa elinizdeki nüsha kullanılmaz hâle gelebilir. Doğru yöntem, işverenin başvuruyu ne zaman açacağını sorup takvimi oradan geriye doğru kurmaktır; yöntem geriye doğru planlama sayfasında anlatılıyor. Eskimeyen kalemler (diploma, transkript, doğum kaydı) baştan alınabilir.

Çeviri yetkisi ve sınır ötesi çalışma

Çeviriyi kimin yapacağı yine kantonal birime bağlıdır: kimi birim Türkiye’de noter onaylı ve apostilli çeviriyi kabul eder, kimi birim kendi kaydındaki çevirmeni ister. Bu konuda doğrulanmış bir listemiz yok; kantonun kendi yayınından teyit edin, sözlü bilgiye dayanarak çeviri siparişi açmayın. Fransa’da oturup İsviçre’de çalışan kişilerin dosyası iki ülkenin kuralına birden bakar; bu durum sınır işçiliği sayfasında ayrıca ele alınmıştır.

Türkiye ayağında ne yapıyoruz

Üniversiteden mühürlü diploma ve transkript nüshalarının vekâletle temini, adli sicil kaydının alınması, idari ve adli belgelerin doğru apostil kapısına götürülmesi, gerekiyorsa Fransızca çeviri ile noter onayı ve ıslak imzalı nüshanın işverene ya da makama bütünlüğü bozulmadan gönderimi bizim tarafımızdadır. Kanton kendi çevirmenini istiyorsa o kalemi dosyadan çıkarırız. Kalemlerin ayrışması ücretler sayfasındadır.