İsviçre’de diploma tanınması

“Diplomam İsviçre’de geçerli mi” sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü soru iki ayrı şeyi birden içeriyor. Biri diplomanın bir kâğıt olarak tanınması, diğeri o diplomayla bir mesleği icra edebilmek. İsviçre’de ikinci soru birinciden çok daha belirleyicidir ve çoğu dosyada tanınma kararı hiç gerekmez.

Önce mesleğinizin düzenlenmiş olup olmadığına bakın

Düzenlenmiş meslek, icrası bir izne bağlanmış meslektir: hekimlik, hemşirelik, eczacılık, öğretmenlik, avukatlık gibi. Bu mesleklerde diplomanın tanınması bir kapıdır ve atlanamaz. Düzenlenmemiş mesleklerde — yazılım, pazarlama, çoğu mühendislik dalı, muhasebe — devletin verdiği bir tanınma kararı yoktur; kararı sizi işe alacak taraf verir. Ayrımı bilmeden açılan tanınma dosyası haftalar kaybettirir.

Düzenlenmemiş meslekte ne olur

Bu hâlde diplomanız işverene bir nitelik kanıtı olarak sunulur. İşveren isterse diplomanın karşılığını gösteren bir değerlendirme yazısı isteyebilir; bu, izin değil bilgi amaçlı bir belgedir ve mesleği icra hakkı doğurmaz. Çalışma izni dosyasında diplomanın nasıl kullanıldığı çalışma izni sayfasında anlatılmıştır.

Düzenlenmiş meslekte makam nasıl belirlenir

Burada tek bir adres yoktur. Kimi meslekte dosyaya ulusal düzeyde çalışan bir tanıma birimi bakar, kimi meslekte yetki doğrudan kantondadır — eğitim ve sağlık alanları bunun tipik örnekleridir. Hangi mesleğin hangi makama gittiği, mesleğin adına göre değişir ve makamın kendi yayınından teyit edilmelidir; biz bu eşleşmenin listesini yayımlamıyoruz, çünkü yanlış bir tablo tam olarak yanlış kapıya gitmeye yol açar. Katmanların nasıl ayrıldığı kanton sistemi sayfasındadır.

Akademik tanınma üçüncü bir yoldur

Yüksek lisans ya da doktoraya başvuruyorsanız gerekli olan şey ne tanınma kararı ne de icra iznidir: başvurduğunuz üniversite lisans diplomanızı kendi ölçütleriyle değerlendirir ve kabul kararını kendisi verir. Bu değerlendirmenin başka bir kurumda geçerliliği yoktur. Kurumların kendi listeleri üniversite kaydı sayfasında ele alınmıştır.

Dosyanın belge omurgası

• Diploma — aslı gönderilmez; onaylı suret yolu diploma belgesi sayfasındadır.
• Transkript — tüm dönemleri ve ölçek açıklamasını içermelidir.
• Diploma eki ya da ders içerikleri — hangisinin isteneceği dosyaya göre değişir; bkz. diploma eki sayfası.
• Kimlik ve nüfus belgesi, düzenlenmiş mesleklerde ayrıca sicil belgeleri.

Çeviri kuralı bu dosyada da katmana bağlıdır

Frankofon bir kantonda dosya Fransızca sunulur. Çeviriyi kimin yapacağı ise dosyaya bakan makama göre değişir: kimi birim Türkiye’de noterlikçe onaylanmış ve şerhli çeviriyi kabul eder, kimi birim kendi tuttuğu çevirmen kaydını arar. Doğrulanmış bir kanton listemiz yok; kuralı yazılı sormanın yolu yazılı teyit sayfasında anlatılıyor.

Türkiye ayağında yürüttüğümüz işler

Üniversiteden mühürlü diploma sureti ve transkript temini, ders içeriklerinin kurumdan alınması, üniversite belgelerine şerhin doğru kapıdan düşürülmesi ve makam kabul ediyorsa Fransızca çeviri ile noter onayı bizim tarafımızdadır. Hangi makama başvurulacağına biz karar vermeyiz; o soruyu dosyaya bakan birime sorup cevabını yazılı almanız gerekir.