Suisse romande: Fransızca konuşulan kantonlar

Suisse romande, İsviçre’nin Fransızca konuşulan bölgesine verilen addır. Bir dil bölgesidir; bir idare, bir makam ya da tek bir kurallar bütünü değildir. Belgeyi hangi dile çevireceğinizi bu harita söyler, belgenin kabul edilip edilmeyeceğini ise kantonun kendi kuralı.

Altı kanton, iki farklı durum

Bölge altı kantonu kapsar ve bunlar iki gruba ayrılır. Tümüyle Fransızca olanlar: Cenevre, Vaud, Neuchâtel ve Jura. İki dilli olanlar: Fribourg ve Valais — bu iki kantonda Fransızca ile Almanca birlikte resmî dildir ve hangi dilin kullanılacağı bölgeye, çoğu zaman doğrudan komüne göre belirlenir.

Buna bir de yedinci durum eklenir: Bern kantonu Almanca ağırlıklıdır ama Fransızca da resmî dilidir ve kantonun Fransızca konuşulan kesimi vardır. Bern bu bölgenin “kenarı”dır; ayrıntısı Bern ve iki dilli bölgeler sayfasındadır.

Dil bölgesi ile idari yetkiyi karıştırmayın

Altı kanton aynı dili konuşur, aynı kuralı uygulamaz. Belgenizin Fransızca olması gerektiğini bilmek dosyanın yalnız yarısıdır; ikinci yarısı, o Fransızca çeviriyi kimin yapmaya yetkili sayıldığıdır. Bu ikinci soru kantona aittir ve cevabı bölgeye bakarak tahmin edilemez. Kuralın nereden geldiği kanton sistemi sayfasında anlatılmıştır.

Kanton kanton nereye bakılır

• Cenevre: yoğun yabancı belge trafiği, sınır ötesi çalışma ve uluslararası kuruluş nüfusu. Cenevre sayfası.
• Vaud: geniş kanton, güçlü yükseköğretim ve çok sayıda komün. Vaud sayfası.
• Neuchâtel: küçük ve tek dilli; sanayi kaynaklı çalışma dosyaları. Neuchâtel sayfası.
• Jura: en genç kanton, az sayıda komün, sade süreç. Jura sayfası.
• Fribourg: iki dilli; dosyanın dili bölgeye göre değişir. Fribourg sayfası.
• Valais: iki dilli; dil hattı kantonun içinden geçer. Valais sayfası.

Belgeyi hangi dile çevirteceksiniz

Tek dilli dört kantonda cevap açıktır: Fransızca. İki dilli kantonlarda ise cevabı işlemi yapacak birim verir; kimi dosyada Fransızca, kimi dosyada Almanca beklenir ve “ikisinden biri olur” varsayımı çoğu zaman yanlıştır. İngilizce çeviri, günlük yazışmada anlaşılsa bile resmî dosyada kural olarak kabul edilmez.

Dilin yanlış seçilmesi belgeyi baştan yaptırmak demektir; çeviri kaleminin nasıl kurulduğu çeviri kuralı sayfasında ayrıntılıdır.

Bölgenin belge alışkanlıkları

Frankofon kantonlarda nüfus belgeleri, adli sicil kaydı ve diploma dosyaları en çok karşılaşılan kalemlerdir. Doğum ve evlenme kayıtlarının çok dilli nüshası bu bölgede işe yarar, çünkü çok dilli belgelerin dayandığı uluslararası düzenlemeye İsviçre taraftır. Belgeyi çok dilli almak, hem çeviri hem çoğu zaman apostil kalemini düşürür; ayrıntı doğum belgesi sayfasındadır.

Fransa sınırı ve iki ülkeli dosyalar

Cenevre, Vaud, Neuchâtel ve Jura Fransa ile sınır komşusudur. Fransa’da oturup İsviçre’de çalışan kişilerin dosyası iki ülkenin kurallarına birden bakar ve belge zinciri buna göre kurulur. Bu durum sınır işçiliği sayfasında ele alınmıştır.

Türkiye ayağında ne yapıyoruz

Belgenin hangi dile çevrileceği ve çeviriyi kimin yapacağı kantona bağlı olsa da Türkiye ayağı bölge boyunca aynıdır: nüfus, adli sicil ve eğitim belgelerinin vekâletle temini, çok dilli nüsha imkânının belge belge kontrolü, apostil şerhinin doğru makamdan alınması ve ıslak imzalı nüshanın gönderimi. Kanton kendi çevirmenini istiyorsa çeviri kalemini dosyadan çıkarır, kalanını yürütürüz. Zincirin bütünü Suisse romande rotasında özetlenmiştir.