Fransa ile Québec: aynı dil, farklı kural

“İkisi de Fransızca konuşuyor, aynı çeviri işimi görür” cümlesi bu sitede en çok düzelttiğimiz varsayımdır. Dil ortaktır; çevirinin kim tarafından yapılacağına ilişkin kural ortak değildir ve bu, dosyanın kabulünü doğrudan belirler.

Yetkilendirme iki farklı yerden geliyor

Fransa’da resmî işlerde kullanılan çeviriler, mahkemeler nezdinde tutulan bilirkişi listelerine kayıtlı kişilerce yapılır. Québec’te ise çeviri mesleği bir meslek düzeni çatısı altında örgütlenmiştir ve resmî dosyalarda o düzene kayıtlı çevirmen aranır. İki yapı birbirinin karşılığı değildir; birinde kayıtlı olmak diğerinde sıfat kazandırmaz.

Türkiye’de yapılan çeviri hangi yönde işe yarıyor

Québec’e giden dosyalarda çoğu işlem yerel kayıtlı çevirmen ister; bu, bizim yapamadığımız bir kalemdir ve Québec çeviri kuralı sayfasında açıkça yazılıdır. Fransa yönünde ise sitenin ekseni farklıdır: burada ele aldığımız yön Fransız belgesinin Türkiye’de kullanılmasıdır ve o yönde çeviri kalemi bizdedir.

Apostil sırası da aynı değil

Türkiye’den çıkan bir belgede şerh her iki hedef için de Türkiye’den alınır. Ancak Québec dosyalarında apostilin gerekip gerekmediği işleme göre değişir ve ayrı bir sayfada ele alınmıştır. Fransa yönünde ise ters yön hâkimdir: şerh Fransa’dan alınır, çeviri Türkiye’de yapılır.

Belge listeleri de örtüşmez

Québec göç dosyalarında istenen kalemler ile Fransa’da bir belgenin Türkiye ayağında istenenler farklı kümelerdir. Bir dosyada hazırlanmış belge yığınını diğerine taşımak, hem fazla belge hem eksik belge üretir. Bu yüzden iki ülke için tek bir hazırlık listesi tutmayın.

Ortak olan tek şey: dilin kendisi

Terimler, tarih biçimi ve kurum adları iki bölgede farklı yazılabilir. Québec’te kullanılan idari terimlerin bir kısmı Fransa’da kullanılmaz ve tersi de doğrudur. Çeviride hedefin terminolojisi esas alınır; bu, üslup değil doğruluk meselesidir.

Karar verirken sorulacak soru

“Belgem hangi ülkede, hangi kuruma gidiyor?” Cevap, çevirinin kim tarafından yapılacağını, şerhin nereden alınacağını ve sıranın ne olacağını tek başına belirler. Beş ülkeyi tek tabloda karşılaştıran sayfa şuradadır; bir çevirinin nerede geçerli olduğu ise ayrı bir sayfada ele alınmıştır.

Dürüstlük notu

Fransa yönünde ise Türkiye ayağındaki çeviri ve onay zincirini doğrudan yürütüyoruz. İki cümlenin ikisi de aynı sayfada durabiliyor, çünkü ikisi de doğru.

Belge listeleri neden karıştırılıyor

İnternette dolaşan çoğu liste ülke adı yerine dil adıyla düzenlenmiş durumda: “Fransızca belgeler için gerekenler” gibi. Böyle bir başlık iki ayrı idareyi tek çatı altında toplar ve okuru yanlış hazırlığa götürür. Doğru düzenleme dil üzerinden değil, dosyayı okuyacak kurum üzerinden yapılır. Kendi listenizi kurarken başlığa ülkeyi değil kurumu yazın; bu tek alışkanlık, bu bölümdeki hataların büyük bölümünü ortadan kaldırır.