Québec dosyasında apostil gerekir mi?

Apostil, Québec dosyalarında en çok gereksiz yere yaptırılan işlemdir. Sebebi anlaşılır: “yurt dışına gidiyor, o hâlde apostil gerekir” genel bir kural sanılıyor. Oysa apostilin gerekip gerekmediğini belgenin gittiği ülke değil, belgeyi isteyen makamın işi belirler.

Apostil neyi doğrular

Apostil, belgedeki imzanın ve mührün gerçekten yetkili bir makama ait olduğunu doğrulayan bir şerhtir. İçeriğin doğruluğunu onaylamaz, belgeyi geçerli kılmaz ve çeviri yerine geçmez. Diploma sahte değilse apostil onu daha geçerli yapmaz; sahteyse apostil onu geçerli hâle getirmez.

Şerhin ne olduğu ve nasıl okunduğu apostil sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.

Göç dosyasında çoğunlukla istenmez

Eyaletin seçim dosyasında ve federal daimî ikamet dosyasında asıl aranan, belgenin tam, okunabilir ve kabul edilen dilde çevrilmiş olmasıdır. Bu dosyalarda apostil çoğu zaman ayrıca sorulmaz. Bunu kesin bir kural gibi almayın: makamın başvuru gününde yayımladığı listeyi görün ve şüpheliyseniz yazılı teyit isteyin.

Sözlü olarak alınan “apostil de yaptırın” tavsiyesi, çoğu zaman aracıların kendi alışkanlığından gelir. Sözlü bilginin neden yetmediği ayrı bir sayfada ele alınmıştır.

Apostilin gerçekten arandığı dosyalar

• Meslek odası dosyaları: düzenlenmiş mesleklerde oda, diploma ve sicil belgelerinde apostil isteyebilir.
• Mahkeme ve hukuki işlemler: velayet, nafaka, tanıma ve tenfiz dosyalarında kararın apostilli sureti aranır.
• Medeni hâl tescili: Québec’te yapılan evlilik ya da doğumun Türkiye’ye tescili gibi işlemlerde zincir iki yönlü kurulur.
• Tapu ve miras: Türkiye’deki taşınmaz ve veraset işlemlerinde vekaletname ve mahkeme kararları apostil zincirine girer.
• Bazı denklik dosyaları: karşılaştırmalı değerlendirme yapan kurumun kendi listesine bağlıdır.

Meslek odalarının kural katmanı oda sayfasında, Québec dosyasının tam onay rotası ise rota sayfasında çıkarılmıştır.

Kanada’nın apostil sistemine katılımı ne değiştirdi

Kanada, Lahey apostil sözleşmesine sonradan katıldı ve katılım 2024 başında yürürlüğe girdi. Bunun asıl sonucu ters yönde görüldü: artık Kanada’da düzenlenen belgeler de apostil alabiliyor ve Türkiye’de kullanılırken uzun konsolosluk tasdiki zincirine gerek kalmıyor. Türkiye zaten sözleşmenin tarafı olduğu için Türk belgeleri bu tarihten önce de apostil alabiliyordu.

Yani değişiklik, Türkiye’den Québec’e giden belgede apostili zorunlu hâle getirmedi; Québec’ten Türkiye’ye gelen belgede işi kısalttı. Bu yön Kanada belgesinin Türkiye’de kullanımı sayfasında anlatılıyor. Uygulama ayrıntılarını başvuru gününde makamın kendi yayınından teyit edin.

Apostil hangi makamdan alınır

Türkiye’de apostil şerhi, belgenin türüne göre iki ayrı makamdan alınır: idarî nitelikli belgeler için valilikler ve kaymakamlıklar, adlî nitelikli belgeler için adliyelerdeki yetkili birim. Nüfus kayıtları ve eğitim belgeleri idarî tarafa, mahkeme kararları ve adli sicil belgesi adlî tarafa girer.

Yanlış makama gitmek, günü boşa geçirmekten başka bir sonuç doğurmaz ama süre baskısı altındaki dosyalarda bu da pahalıdır. Makam seçimi makam sayfasında ayrıntılıdır.

Sıra: apostil önce, çeviri sonra

Apostil gerekiyorsa belgeye önce şerh vurulur, sonra çeviri yapılır. Sebebi basit: apostil şerhi belgenin bir parçası hâline gelir ve o da çeviriye girer. Önce çevirtip sonra apostil aldıran kişi, şerh çevirisiz kaldığı için ikinci bir çeviri masrafına girer.

Yanlış sıranın nelere mal olduğu sıra sayfasında toplanmıştır. Çeviri kalemlerinin nasıl fiyatlandığı ise ücretler sayfasındadır.

Türkiye ayağında ne yapıyoruz

Apostil, tanımı gereği Türk makamının işidir; kimse onu sizin adınıza “verdiremez”, ancak başvurusu takip edilebilir. Bizim yaptığımız iş şudur: belgeyi düzenleyen kurumdan uygun nüshayı temin etmek, belgenin idarî mi adlî mi olduğunu belirleyip doğru makama yönlendirmek, şerh başvurusunu vekâletle takip etmek ve şerhli belgeyi bütünlüğü bozulmadan göndermek. Yurt dışındaysanız Türk konsolosluğunda düzenlenen vekaletname bunun için yeterlidir ve o vekaletnameye apostil aranmaz.

Gereksiz apostil masrafından kaçınmak

Apostil harca tabi bir işlemdir ve her belge için ayrı yapılır; on belgelik bir dosyada gereksiz yere alınan şerhler ciddi bir kalem oluşturur. Karar kuralı şudur: makam yazılı olarak istemiyorsa apostil aldırmayın; isteyip istemediğinden emin değilseniz sormadan aldırmayın. Bu tutum gereksiz işlem sayfasının temelidir.