Acte de notoriété (mirasçılık belgesi)

Miras dosyalarında iki ülkenin belgesi sık sık birbirine karıştırılır. Fransa’da mirasçıları gösteren belgeyi bir notaire düzenler; Türkiye’de aynı işlevi gören belge mahkemeden ya da noterden alınır. Adları farklıdır, işlevleri benzerdir, hukuki dayanakları ayrıdır.

Fransız belgesi ne yapar

Notaire, ölenin medeni hâlini, mirasçıları ve payları tespit eder ve bunu bir belgeye bağlar. Belge, bankalar ve idareler nezdinde mirasçı sıfatını göstermek için kullanılır. Bu, bir mahkeme kararı değildir; notaire’in tespitine dayanır ve dayandığı beyanlar belgede yer alır.

Türk karşılığı nasıl alınır

Türkiye’de mirasçılık belgesi sulh hukuk mahkemesinden ya da belirli hâllerde noterden istenir. Belge, Türk nüfus kayıtlarına dayanır; bu yüzden kütükteki bilgilerin güncel olması şarttır. Tescil edilmemiş bir evlilik ya da doğum varsa mirasçı listesi eksik çıkar; bu tıkanma miras işlemleri sayfasında ele alınmıştır.

Biri diğerinin yerine geçer mi

Kural olarak hayır. Türkiye’deki bir tapu ya da banka işleminde Türk mirasçılık belgesi istenir; Fransız belgesi apostilli ve çevrilmiş hâliyle dosyaya delil olarak eklenebilir ama işlemin dayanağı olmayabilir. Tersi de doğrudur: Türk veraset ilamı Fransız bankasında doğrudan sonuç doğurmayabilir.

Hangi dosyada hangisi isteniyor

• Türkiye’deki taşınmaz ve banka işlemleri: Türk mirasçılık belgesi esas alınır.
• Fransa’daki malvarlığı: Fransız belgesi kullanılır.
• İki ülkeye yayılan dosyalar: ikisi de gerekir ve ayrı ayrı düzenlenir.

İki belgeyi tek belge sanmak, mirasçıların aylarca beklemesine yol açan bilinen bir hatadır.

Çeviride pay oranları

Belgede paylar kesirli olarak yazılır ve bu sayılar hukuki sonuç taşır. Çeviride kesirler olduğu gibi aktarılır, ondalığa çevrilmez ya da yuvarlanmaz. Ölenin ve mirasçıların ad yazımı da Türk kayıtlarıyla karşılaştırılır; fark varsa açıklayıcı bir nüfus kaydı eklenir. Yöntem ad yazımı sayfasında anlatılmıştır.

Apostil ve sıra

Fransız belgesi Türkiye’de kullanılacaksa şerh Fransa’da düşürülür, çeviri Türkiye’de yapılır. Belgenin onaylı örneği üzerine düşen şerhin çeviriye dâhil edilmesi gerekir. Sıra ve yetkili merci konusu apostil sayfasında anlatılmıştır. Belgenin niteliği ise resmî senet sayfasındadır.

Bizim tarafımızdaki iş

Fransız belgesinin Türkçeye çevirisi ve noter onayı, Türk nüfus kayıtlarının vekâletle temini ve dosyanın düzenlenmesi bizde. Mirasçılık belgesinin alınması için mahkemeye başvurulması gerekiyorsa bu bir avukat işidir; biz hukuki temsil yapmayız.

Belgeyi ne zaman istemeli

Mirasçılık belgeleri kayıtlara dayandığı için, kayıtlar güncellenmeden alınan belge eksik çıkar. Doğru sıra şudur: önce tescil edilmemiş olayları kütüğe işletin, sonra mirasçılık belgesini isteyin, en son tapu ve banka adımlarına geçin. Bu sırayı tersine çeviren dosyalarda belge iki kez alınır ve iki kez çevrilir. Sıralama mantığı yanlış sıra sayfasında genel olarak anlatılmıştır.