Referans yazıları ve çevirisi

Frankofon İsviçre’de iş başvurusuna eklenen çalışma belgesi, Türkiye’deki referans mektubundan başka bir şeydir. Orada bu belge çalışanın talep edebildiği, içeriği hukukla çerçevelenmiş bir metindir; burada ise iyi niyetle yazılmış bir tavsiye yazısıdır. Çeviri bu iki geleneği birbirine dönüştüremez, ama farkı görünür kılabilir.

Orada belge, burada mektup

İsviçre’de düzenlenen çalışma belgesinde görev tanımı, süre, çalışma oranı ve performansa ilişkin değerlendirme yer alır; metin tarafsız ve eksiksiz olmak zorundadır. Türkçe referans yazısı ise genellikle övgü cümlelerinden oluşur ve somut bilgi taşımaz. Okuyan taraf somut bilgi aradığı için, övgü yoğunluğu yazının gücünü artırmaz.

Çeviri metni güzelleştirmez

Bir referans yazısında “son derece başarılı, örnek bir çalışandır” yazıyorsa çeviri bunu aynen aktarır. Çevirmen cümleyi Fransızcadaki kalıplara uyacak biçimde yeniden yazmaz, eksik bilgiyi tamamlamaz, abartılı ifadeyi yumuşatmaz. Metnin ne kadarının aktarıldığı ve nelerin dokunulmadan bırakıldığı aktarılanlar sayfasında anlatılmıştır.

Kodlanmış dil tuzağı

Frankofon ve Almanca konuşulan İsviçre’de çalışma belgelerinin, olumlu görünüp olumsuz anlam taşıyan yerleşik kalıpları olduğu sıkça anlatılır. Bu kalıpları bilmeden Türkçe bir metni “yerel üslupta” yeniden yazmaya çalışmak tehlikelidir: farkında olmadan olumsuz okunan bir cümle üretilebilir. Doğru yol, Türkçe metnin anlamını sadakatle aktarmak ve üslup uyarlaması yapmamaktır.

Somut bilgiyi yazıya baştan koydurun

Çeviri aşamasında yapılamayacak şey, yazının hazırlanma aşamasında yapılabilir. İşvereninizden yazıya görev tanımı, proje adları, sorumluluk düzeyi ve süre bilgisi koymasını isteyin. Bu bilgiler dosyanın asıl gövdesini oluşturur; deneyim kanıtının yapısı iş deneyimi sayfasında ele alınmıştır.

Referans verenin bilgileri rızaya bağlıdır

Yazının altına eski yöneticinizin cep telefonunu ya da özel adresini koymadan önce o kişinin onayını alın. Bir başkasının iletişim bilgisini paylaşmak kişisel veri işlemektir ve rıza olmadan yapılmaz. Bizim tarafımızdaki veri kuralları aydınlatma metninde ve gizlilik sayfasında yazılıdır.

Noter onayı gerekir mi

İşe alım dosyasına giden bir referans yazısında çoğunlukla düz çeviri yeterlidir; okuyan taraf işverendir, bir makam değil. Yazı bir makam dosyasına konacaksa onay istenebilir; o hâlde önce noterde imza onayı, sonra gerekirse şerh gündeme gelir. Ne zaman onay gerektiği noter onayı sayfasında anlatılmıştır.

Bizim tarafımızdaki iş

Referans ve çalışma yazılarının Fransızca çevirisi, gerekiyorsa noterde onay zincirinin yürütülmesi ve gönderim bizim tarafımızdadır. Yazının içeriğini kaleme almayız ve olmayan bir bilgiyi metne eklemeyiz; son okuma hizmetinin kapsamı redaksiyon sayfasında tanımlıdır.