Mesleki ve ustalık belgelerinin karşılığı

Türkiye’de bir mesleği belgeyle kanıtlamanın birden çok yolu var: kalfalık ve ustalık belgeleri, meslekî yeterlilik belgeleri, kurs bitirme belgeleri. Bu belgelerin İsviçre’de doğrudan karşılık bulacağını varsaymak dosyanın en pahalı hatasıdır, çünkü İsviçre mesleki eğitimi tamamen başka bir mantıkla kurulmuştur.

İkili sistem ne demek

İsviçre’de meslek öğrenimi büyük ölçüde işyerinde çıraklıkla, haftanın bir bölümünde meslek okuluyla birlikte yürür. Bu yolun sonunda alınan federal düzeydeki yeterlilik belgeleri, hem okul hem işyeri kaydını içerdiği için yalnız sınav sonucuna dayanmaz. Türk belgelerinin çoğu ise sınav ya da kurs sonucudur; iki sistemin ölçtüğü şey aynı değildir.

Hangi belge neyi gösteriyor

• Kalfalık ve ustalık belgeleri — çıraklık eğitiminin ve sınavın sonucudur; işyeri süresini gösterebilir.
• Meslekî yeterlilik belgesi — bir ulusal yeterliliğe göre yapılan sınavın sonucudur, süre bilgisi taşımaz.
• Kurs bitirme belgesi — saat bilgisi taşır, meslekî yetki doğurmaz.
• Hizmet dökümü — fiilen çalışılan süreyi gösteren tek kalemdir; bkz. iş deneyimi sayfası.

Belge adları çevrilmez, açıklanır

“Ustalık belgesi” Fransızca bir meslekî unvana çevrilmez; çevrilirse belgeye sahip olmadığınız bir yetki yüklenmiş olur. Doğru yöntem, belgenin adını aynen aktarıp içeriğini çevirmen notuyla açıklamaktır: hangi kurum verdi, hangi süreye ve hangi sınava dayanıyor. Kural dönüştürülmeyenler sayfasında ve çevirmen notu sayfasında yazılıdır.

Değerlendirmeyi kim yapar

Düzenlenmemiş bir işte çalışacaksanız değerlendirmeyi işveren yapar ve belgeden çok ne yapabildiğinize bakar. Düzenlenmiş bir işte ise dosya bir makama gider ve orada belgenin İsviçre sistemindeki karşılığı aranır. Hangi işin hangi kategoriye girdiğini tanınma sayfasındaki ayrımla belirleyin; kararı veren makamı da kendi yayınından teyit edin.

Deneyim kaydı çoğu dosyada belgeden ağır basar

Bu alanda kanıt gücü en yüksek kalem, uzun süreli ve tanımlı bir çalışma geçmişidir. İşveren yazısında yapılan işin somut tanımı, kullanılan makine ya da teknikler ve sorumluluk düzeyi yazılıysa belge tek başına açıklayamayacağı şeyi açıklar. Yazının nasıl düzenlenmesi gerektiği referans yazıları sayfasında ele alınmıştır.

Şerh kapısı belgeye göre değişir

Kamu kurumunun düzenlediği belgeler idari belgedir ve şerh valilik ya da kaymakamlıktan alınır. Özel bir işletmenin ya da derneğin yazısı idari belge sayılmaz: önce noterde imza onayından geçer, sonra şerh adliyedeki adalet komisyonundan alınır. İki kapının ayrımı apostil makamı sayfasındadır.

Türkiye ayağında yürüttüğümüz işler

Belgelerin ilgili kurumdan vekâletle temini, hizmet dökümünün çıkarılması, doğru kapıdan şerh alınması, Fransızca çeviri ve gerekiyorsa noter onayı ile gönderim bizim tarafımızdadır. Bir belgenin İsviçre’de hangi düzeye karşılık geleceğini söylemeyiz; o değerlendirme dosyaya bakan tarafın işidir.