Fransız boşanma kararının Türkiye’de tanınması

Fransa’da boşandınız; Türkiye’deki kaydınız hâlâ evli görünüyor. Bu, bir kayıt gecikmesi değil, hukuki bir durumdur: yabancı bir mahkemenin kararı Türk hukukunda kendiliğinden sonuç doğurmaz ve tanınması gerekir.

Dosyanın üç parçası

1. Kararın onaylı örneği — mahkeme kaleminden alınır.
2. Kesinleşme şerhi — kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleştiğini gösterir.
3. Apostil — Fransa’da düşürülür; Türkiye’den alınamaz.

Üçü de Türkiye’de Türkçeye çevrilir ve noter onayından geçer. Kesinleşme şerhi olmayan bir karar, tanınma dosyasında ilerlemez; en sık eksik kalan parça budur.

İki yol vardır

Klasik yol mahkeme yoludur: Türkiye’de tanıma davası açılır. Buna karşılık boşanma kararları için idari yoldan tescil imkânı da bulunur ve koşulları vardır; tarafların birlikte başvurması gibi şartlar aranabilir. Hangi yolun size açık olduğunu nüfus idaresinden ya da bir avukattan öğrenin; biz hukuki yol tavsiyesi vermiyoruz.

Kesinleşme şerhi nedir

Bir kararın verilmiş olması yetmez; kanun yoluna başvurulmadığının ya da başvurunun sonuçlandığının belgelenmesi gerekir. Fransız uygulamasında bu, ayrı bir belge ile gösterilir. Belgenin adını ve nasıl alınacağını mahkeme kaleminden sorun; Türkiye’den bu belgeyi temin etmek mümkün değildir.

Çeviride hüküm fıkrası kritiktir

Kararın hüküm bölümü, velayet, nafaka ve soyadı gibi sonuçları taşır. Bu bölümün eksiksiz ve terim disiplinine uygun çevrilmesi gerekir; özetlenmiş ya da yorumlanmış bir metin dosyayı sakatlar. Hukuki metinlerde madde numarası uydurulmaz; belgede ne yazıyorsa o aktarılır. Yaklaşım neler dönüştürülmez sayfasında anlatılmıştır.

Tanınmazsa ne olur

Türk kaydınız evli kalır. Bu, yeni bir evlilik yapamamak demektir; bekârlık belgesi alınamaz. Ayrıca miras, tapu ve sosyal güvenlik dosyalarında eski eş hâlâ eş olarak görünür. Tescili geciktirmenin bedeli belge masrafından büyüktür ve zamanla artar.

Ekli belgeler ve çocuklar

Kararda çocuklara ilişkin düzenleme varsa velayet ve kişisel ilişki hükümleri Türkiye’de de sonuç doğurabilir. Çocukların Türk kütüğüne kayıtlı olmadığı hâllerde önce tescil gerekir; sıra bu yüzden önemlidir. Doğum kaydı tarafı doğum belgesi sayfasında ele alınmıştır.

Türkiye ayağında biz ne yapıyoruz

Karar, kesinleşme şerhi ve apostilin Türkçeye çevirisi, noter onayı ve dosyanın düzenlenmesi bizde. Dava açılması, dilekçe hazırlanması ve duruşma takibi avukat işidir; biz hukuki temsil yapmayız ve hangi yolun seçilmesi gerektiğine dair görüş bildirmeyiz.

Belgeleri toplarken sırayı bozmayın

Doğru sıra şudur: önce kararın onaylı örneği, sonra kesinleşme şerhi, sonra apostil, en sonda Türkiye’de çeviri ve noter onayı. Şerh alınmadan yapılan çeviri yenilenir; kesinleşme belgesi sonradan eklenirse ikinci bir çeviri kalemi doğar. Aynı yanlış sıralama Fransız notere ait belgelerde de görülür ve resmî senet sayfasında ayrıca ele alınmıştır. Zincirin genel mantığı onay zinciri sayfasında özetlenmiştir.