İş deneyimi belgesi: federal beklenti

İş deneyimi, federal dosyaların en çok tartışılan kalemidir; çünkü tek bir belgeyle kanıtlanmaz. Değerlendirmeyi yapan kişi iki ayrı soruya cevap arar: ne iş yaptınız ve bunu ne kadar süreyle yaptınız? Birinci soruya işveren yazısı, ikinci soruya bağımsız bir kayıt cevap verir.

Tek belge neden yetmiyor

İşveren yazısı, işverenin kendi beyanıdır. Beyanın doğruluğu için ayrıca kurumsal bir kayıt aranır. Türkiye’de bunun karşılığı sosyal güvenlik hizmet dökümüdür: prim gün sayılarını, iş yeri kayıtlarını ve giriş çıkış tarihlerini bağımsız olarak gösterir.

İki belge birlikte sunulduğunda dosya güçlenir. Yalnız işveren yazısıyla ilerleyen dosyalar, özellikle küçük iş yerlerinde ek belge talebiyle karşılaşıyor.

İşveren yazısında ne bulunmalı

• Şirketin antetli kâğıdı, adresi, telefon ve varsa kurumsal e-posta bilgisi.
• Unvanınız ve görev tanımınız — genel ifadeler değil, fiilen yaptığınız işler.
• İşe giriş ve çıkış tarihleri; hâlen çalışıyorsanız bu bilgi açıkça yazılmalı.
• Haftalık çalışma saati; yarı zamanlı çalışma varsa ayrıca belirtilmeli.
• Ücret bilgisi ve varsa yan haklar.
• Yazıyı imzalayan kişinin adı, unvanı ve imzası ile şirket kaşesi.

Görev tanımı, dosyanın belirleyici satırıdır: unvan değil, yaptığınız işin içeriği değerlendirilir. Unvanı büyütmek dosyayı güçlendirmez, çünkü tanımla örtüşmediğinde uyuşmazlık üretir.

Ücret bilgisi neden isteniyor

Ücret, işin niteliğine ilişkin bir gösterge olarak okunur: beyan edilen sorumluluk düzeyi ile ödenen karşılığın tutarlı olması beklenir. Yazıdaki bilgi olduğu gibi aktarılır ve hedef para birimine dönüştürülmez; dönüştürme çeviriye değil, değerlendiren makama ait bir iştir. Sayı ve tarih biçimlerinin nasıl aktarılacağı tarih ve sayı biçimi sayfasında anlatılmıştır.

Sosyal güvenlik hizmet dökümü

Döküm e-Devlet üzerinden alınabiliyor ve iş yeri unvanlarını, sigortalılık dönemlerini ve prim gün sayılarını gösterir. Yurt dışına gidecek nüshanın ıslak imzalı ve mühürlü olması istenebilir; bu durumda kurumdan alınması gerekir ve vekâletle yaptırılabilir. Vekâlet süreci vekaletname sayfasındadır.

Dökümdeki iş yeri unvanı ile işveren yazısındaki unvanın örtüşmesi beklenir. Şirket unvan değiştirmişse ya da devredilmişse bunu açıklayan bir yazı eklenir; açıklanmayan fark uyuşmazlık olarak okunur.

Kapanmış iş yerleri

İşveren yazısı alınamadığında hizmet dökümü ana belge hâline gelir. Onu destekleyecek ikincil kayıtlar da toplanabilir: eski yöneticiden alınan imzalı görev tanımı yazısı (kişisel beyan olarak sunulur), maaş bordroları, işten ayrılma bildirgesi ve varsa meslek odası kayıtları. Şirket kayıtlarının nasıl çıkarılacağı şirket belgeleri sayfasında anlatılmıştır.

Serbest çalışma ve şirket ortaklığı

Kendi işinizde çalıştıysanız işveren yazısı yerine başka bir küme kurulur: ticaret sicil kaydı, vergi levhası ve mükellefiyet yazısı, meslek odası kaydı, sözleşmeler ve faturalar ile sosyal güvenlik kaydınız. Bu dosyalarda görev tanımını kendiniz yazarsınız; tanımın faturalar ve sözleşmelerle desteklenmesi beklenir.

Serbest çalışmanın hangi yollarda ve nasıl sayıldığı programa göre değişir; kendi programınız için geçerli tanımı makamın kendi güncel yayınından teyit edin.

Çeviri kuralı

Türkçe düzenlenmiş her belge İngilizce ya da Fransızca çevirisiyle sunulur; federal dosyada çevirmenin doğruluk beyanı eklenir. Şirket kaşesi, imza şerhi ve dökümdeki alt bilgi satırları çevirinin parçasıdır. Kural federal belge kuralları sayfasındadır. Belgenin daimî ikamet dosyasındaki yeri belge listesi sayfasında, Québec dosyalarındaki karşılığı ise Québec iş deneyimi sayfasında anlatılmıştır.

Türkiye ayağında ne yapıyoruz

Bu kalemde işin tamamı bizde kalabilir: sosyal güvenlik hizmet dökümünün çıkarılması ve gerekiyorsa ıslak imzalı nüshasının kurumdan alınması, eski işverenlerle görev tanımı yazısı için yazışma, ticaret sicil ve vergi kayıtlarının temini, belgelerin çevirisi, çevirmen beyanının hazırlanması ve nüshaların gönderimi.