Rota: miras ve veraset dosyası

Miras dosyaları uzun sürer ve uzamalarının sebebi çoğu zaman hukuki değil, sıralamayla ilgilidir. Mirasçılar dağınıktır, belgeler iki ülkeden gelir ve bir halka eksik kaldığında bütün zincir durur.

Sıra baştan bellidir

1. Vekaletname. Yurt dışındaki mirasçılar Türkiye’deki işlemleri vekâletle yürütür. Bu halka en başta kurulur, çünkü sonraki her adım vekilin imzasıyla atılır.
2. Ölüm belgesi. Vefat hangi ülkede olduysa o ülkenin kaydı esastır; yurt dışı vefatlarda belge şerhlenip Türkiye’de çevrilir.
3. Nüfus kayıtları. Mirasçılığı gösteren aile kaydı çıkarılır.
4. Mirasçılık belgesi. Veraset ilamı bu belgelerin üzerine alınır.
5. İşlem. Tapu devri, banka hesabı ya da paylaşım bundan sonra yürür.

Yabancılık unsuru: noterin yetkisi biter

Bu sayfadaki en pahalı bilgi budur. Mirasçılık belgesi kural olarak noterlikten de alınabilir; ancak dosyada yabancılık unsuru varsa — mirasçılardan biri yabancı uyrukluysa ya da miras bırakan yabancıysa — noterlik bu belgeyi düzenleyemez. İşlem sulh hukuk mahkemesinde yürür.

Bunu bilmeyen aileler notere gider, geri çevrilir ve haftalar kaybederler. Çifte vatandaşlık taşıyan mirasçılarda durumun nasıl değerlendirileceği baştan sorulmalıdır; ilgili çerçeve çifte vatandaşlık sayfasındadır.

Vekaletnamenin içeriği dosyayı belirler

Miras vekaletnamesi genel bir metin değildir. Veraset ilamı almak, tapuda devir yapmak, banka hesabına ulaşmak ve dava açmak ayrı yetkilerdir; metinde yazılı olmayan yetki kullanılamaz. Eksik yetki, işlem günü ortaya çıkar ve yeni bir vekaletname gerektirir.

Vekaletname Türk konsolosluğunda düzenlenmişse Türkiye’de doğrudan geçerlidir ve şerh aranmaz. Yabancı bir noterden alınmışsa şerhlenir ve Türkiye’de çevrilir; ayrım Fransız vekaletnamesi sayfasında ve Québec vekaletname sayfasında anlatılmıştır.

Yurt dışındaki malvarlığı ayrı bir zincirdir

Türkiye’deki mirasçılık belgesi, yurt dışındaki bir bankaya ya da tapuya tek başına yetmeyebilir; o ülke kendi usulünü uygular ve belgeyi kendi diline çevirtir. Aynı dosyada iki ayrı zincir yürür: biri Türkiye’ye, biri karşı ülkeye.

Ülke ülke karşılığı Fransa, Belçika, İsviçre ve Kanada sayfalarındadır. Fransız mirasçılık evrakının niteliği için acte de notoriété sayfasına bakın.

Nüfus kaydındaki eksik dosyayı durdurur

Miras dosyalarının sessiz sorunu, nüfus kaydının güncel olmamasıdır. Yurt dışında yapılmış bir evlilik ya da doğum Türkiye’ye tescil edilmemişse mirasçı listesi eksik çıkar ve işlem, kayıt tamamlanana kadar bekler. Aynı şekilde yurt dışında verilmiş bir boşanma kararı Türkiye’de tanınmamışsa kayıt hâlâ eski durumu gösterir.

Bu yüzden dosya açılırken ilk bakılan şey belgeler değil, nüfus kaydının kendisidir. Eksik varsa tescil işlemi miras zincirinden önce kurulur; yoksa iki süreç birbirini bekletir.

Türkiye ayağında ne yapıyoruz

Nüfus kayıtlarının temini, yurt dışı belgelerinin çevirisi, noterlik ve mahkeme adımlarının takibi, tapu işlemine hazırlık ve dosyanın sıralanması bizim yürüttüğümüz halkalardır. Yaptığımız iş belgenin doğru sırada, doğru biçimde ve zamanında hazır olmasıdır.