Kanada: Teknik meslekler ve ustalık belgeleri

Kaynakçı, elektrikçi, tesisatçı, otomotiv teknisyeni, aşçı, ağır iş makinesi operatörü. Bu mesleklerde Kanada tarafındaki değerlendirme diplomaya değil saate bakar: kaç saat çalıştınız, hangi işi yaptınız ve bunu kim doğruluyor.

Çıraklık düzeni: saat ve sınav

Kanada’da teknik meslekler eyalet düzeyinde işleyen bir çıraklık düzenine dayanır. Yol iki bileşenlidir: belirli sayıda denetimli çalışma saati ve teorik sınav. Bazı mesleklerde eyaletler arasında geçerli ortak bir standart sınav bulunur; bu sınavı geçen kişi eyalet değiştirdiğinde belgesini yeniden almak zorunda kalmaz. Hangi mesleğin bu kapsamda olduğu ve eyaletin hangi meslekleri düzenlediği farklılık gösteriyor — gideceğiniz eyaletin çıraklık makamının kendi yayınından teyit edin.

Düzenlenmiş ve düzenlenmemiş meslek ayrımı burada da geçerli

Teknik mesleklerin bir kısmı düzenlenmiştir: belgesiz çalışmak mümkün değildir. Bir kısmı ise düzenlenmemiştir; işveren isterse belge arar, aramazsa aramaz. Aynı meslek bir eyalette düzenlenmiş, komşu eyalette düzenlenmemiş olabiliyor. Ayrımın genel çerçevesi meslek odaları sayfasındadır; kendi mesleğiniz için bu soruyu eyalet düzeyinde sorun.

MYK ve MEB belgeleri dosyada nerede duruyor

Türkiye’de mesleki yeterlilik belgesi, ustalık belgesi, kalfalık belgesi ve meslek lisesi diploması ayrı düzenlerin çıktısıdır. Bunların hiçbiri Kanada’da doğrudan bir karşılık üretmez; kendiliğinden çalışma yetkisi vermez. Dosyadaki işlevleri şudur: mesleği hangi tarihten beri yaptığınızı ve hangi alanda değerlendirildiğinizi gösteren bağımsız kanıt olmak. Değerlendirici saat sayarken bu belgeler beyanınızı destekler.

• Mesleki yeterlilik belgesi: sınavla alınmıştır; alan ve seviye bilgisi taşır.
• Ustalık ve kalfalık belgesi: mesleğin ne zamandan beri yapıldığını gösterir.
• Meslek lisesi ya da meslek yüksekokulu belgesi: teorik eğitimi karşılar; transkriptle birlikte anlam kazanır.
• Kurs ve sertifikalar: iş güvenliği, kaynak yöntemi, makine kullanımı gibi dar alanlarda destek belgesidir.

Asıl belge: çalışma saatinin kanıtı

Dosyanın ağırlık merkezi iş deneyimidir. Beklenen kanıt üç parçalıdır: işveren yazısı (görev tanımı, tarihler, haftalık saat, kullanılan ekipman), sosyal güvenlik hizmet dökümü ve mümkünse bordro. Üçü birbirini doğrular. Yalnız işveren yazısıyla kurulan dosya zayıftır, çünkü bağımsız kayıtla desteklenmemiştir. Deneyim kanıtının nasıl kurulduğu iş deneyimi belgesi sayfasında anlatılmıştır.

Kapanmış işyeri ve kayıt dışı çalışma

Teknik mesleklerde sık karşılaşılan iki sorun var. Birincisi, çalıştığınız işyerinin kapanmış olması: bu durumda yazıyı kimse veremez ve dosya sosyal güvenlik hizmet dökümü ile vergi kayıtlarına dayanır. İkincisi, sigortasız geçen dönemler: bu süre kanıtlanamadığı için saat hesabına giremez ve beyan edilmesi dosyayı güçlendirmez. Her ikisinde de yapılacak şey, kanıtlanabilir dönemi eksiksiz belgelemek ve kalanını olduğu gibi bırakmaktır. Yanlış beyanın sonuçları belge doğruluğu sayfasında anlatılmıştır.

Göç tarafı ile meslek tarafı ayrı yürür

Federal başvuruda mesleğinizin sınıflandırılması ve deneyim süresi puanlamayı etkiler; eyalet çıraklık makamının değerlendirmesi ise ayrı bir dosyadır ve çoğu zaman Kanada’ya vardıktan sonra tamamlanır. Bazı eyalet aday programları teknik mesleklere ayrı bir akış açıyor; bunun için iş teklifi koşulu aranabiliyor. Genel çerçeve eyalet aday programları sayfasındadır.

Çeviri tarafında ne bekleniyor

Bu belgelerin tamamı Türkçe düzenlenir. Değerlendirici belgenin üzerindeki her şeyi görmek ister: kurum adı, belge numarası, seviye kodu, kaşe ve varsa doğrulama kodu. Kurum adları çevrilmez, olduğu gibi aktarılır ve gerekiyorsa açıklama notu düşülür; kural kurum adları sayfasındadır. Federal dosyanın çeviri kuralı çeviriyi kim yapabilir sayfasındadır.

Türkiye ayağında ne yapıyoruz

Yapabildiğimiz iş şudur: mesleki yeterlilik, ustalık ve kalfalık belgelerinin elektronik ortamdan ya da ilgili kurumdan vekâletle çıkarılması, sosyal güvenlik hizmet dökümünün alınması, eski işverenlerle yazışılarak görev ve süre gösteren yazıların istenmesi, belgelerin İngilizce ya da Fransızca çevirisi, çevirmen beyanının hazırlanması, gerekiyorsa apostil şerhi düşürülmesi ve gönderim. Kalemlerin nasıl ayrıştığı ücretler sayfasındadır.