Lise diplomasının Québec’te denkliği

“Lise diplomamın denkliğini aldım” cümlesi Québec bağlamında çoğu zaman yanlış anlaşılır. Ortada tek bir denklik işlemi yoktur. Belgeniz ya eyaletin karşılaştırmalı değerlendirmesine girer ve genel bir karşılık cümlesi alır, ya da başvurduğunuz okulun kendi ölçütüyle değerlendirilir. İki yol farklı sonuç verebilir; ikisi de diplomanızı Québec diploması hâline getirmez.

Karşılaştırmalı değerlendirme ne söyler

Karşılaştırmalı değerlendirme, yurt dışında tamamlanan eğitimin Québec sistemindeki genel karşılığını gösteren bir görüştür. Bir lise diploması için tipik olarak ortaöğretim düzeyinde bir karşılık verilir; bazı durumlarda CEGEP’in ilk yıllarına denk sayılan bir ifade çıkabilir. Bu bir kabul kararı değildir. Belgenin sınırları denklik belgesi diploma tanınması değildir sayfasında anlatılmıştır.

Belgenin ne işe yaradığı ve nasıl istendiği ise karşılaştırmalı değerlendirme sayfasında ve belge listesi sayfasında yazılıdır.

Kurum değerlendirmesi ayrı yürür

Bir CEGEP ya da üniversiteye başvurduğunuzda kurum, elindeki belgeyi kendi ölçütüne göre okur. Aynı diplomayla bir kurum doğrudan kabul verebilir, bir diğeri hazırlık ya da tamamlama isteyebilir. Karşılaştırmalı değerlendirme belgesi burada bilgi olarak sunulur ama kurumun kararını bağlamaz. Başvuru düzeni CEGEP ve üniversite başvurusu sayfasında anlatılıyor.

Hangi belgeler isteniyor

• Lise diploması; okul mührü ve imzası görünür biçimde.
• Lise not döküm belgesi; tüm yılları ve ders başına notları kapsayacak şekilde.
• Not ölçeğinin açıklaması; kaç üzerinden değerlendirildiği ve geçme notu.
• Okul türü açıkça anlaşılmıyorsa okulun düzeyini gösteren yazı.
• Ad değişikliği varsa nüfus kaydı ya da isim ayniyat belgesi.

Not ölçeğinin neden dönüştürülmediği not dönüştürme sayfasında, ad tutarlılığı ise ad yazımı sayfasında ele alınmıştır.

Okul türü karışıklığı

Türkiye’deki lise türlerinin adları çeviride otomatik bir karşılık bulmaz. Meslek lisesi, imam hatip lisesi, fen lisesi, açık öğretim lisesi gibi türler farklı programlar ifade eder ve değerlendirmede farklı sonuç doğurabilir. Doğru yaklaşım, okul adını kaynağa sadık aktarmak ve gerekiyorsa okulun düzeyini gösteren kurum yazısını eklemektir; hedef sistemdeki bir okul türüne benzetme yapmak bilgi kaybı üretir. Kurallar kurum adları sayfasında yazılıdır.

Açık öğretim ve dışarıdan bitirme

Açık öğretim lisesi diplomaları Türkiye’de örgün diplomayla aynı hakkı verir, ancak yurt dışındaki değerlendirmede program türünün belgede görünmesi istenebilir. Bu belgelerin çevirisinde “açık öğretim” ibaresi silinmez ya da yumuşatılmaz; belgede ne yazıyorsa o aktarılır. Eksik ya da yanlış aktarım, sonradan sorulduğunda dosyayı zayıflatır.

Diploma ile denklik arasındaki sıra

Yaygın hata, değerlendirme başvurusunu belge tam olmadan açmaktır. Eksik gelen dosya beklemeye alınır ve yeniden belge istenir; bu, Türkiye’den ikinci kez belge getirtmek demektir. Doğru sıra: önce belgeleri tam ve mühürlü temin etmek, sonra başvuruyu açmak. Sıra hatalarının maliyeti bu sayfada toplanmıştır.

Göç dosyasında lise diplomasının yeri

Lise diploması, yükseköğrenim belgeniz varsa göç dosyasında genellikle tek başına puan üretmez; ancak eğitim geçmişinin bütünlüğünü gösterdiği için istenebilir. Yükseköğrenimi olmayan adaylarda ise doğrudan değerlendirilen kalemdir. Puan kalemlerinin belge karşılığı puan sayfasında anlatılmıştır.

Türkiye ayağında ne yapıyoruz

Okuldan ya da okul kapandıysa il millî eğitim müdürlüğünden mühürlü diploma sureti ve tam not döküm belgesi istemek; not ölçeğine ilişkin kurum açıklamasını almak; okul türünü gösteren yazıyı temin etmek; gereken kalemlerde apostil başvurusunu takip etmek ve ıslak imzalı nüshaları göndermek bizim işimiz. Yurt dışındaysanız konsoloslukta düzenlenen vekaletname yeterlidir; belge temininin yolları temin sayfasında anlatılmıştır.