Québec: Tapu ve varlık belgeleri

Taşınmaz belgeleri iki farklı soruya cevap vermek üzere dosyaya girer. Birincisi mülkiyet sorusudur: bu taşınmaz kimin? İkincisi değer sorusudur: bu taşınmaz ne ediyor? Tapu senedi yalnız birinciyi cevaplar ve dosyaların çoğunda asıl sorulan ikincisidir. Bu ayrımı görmemek, gereksiz çeviriye ve eksik dosyaya aynı anda yol açar.

Tapu senedi neyi gösterir, neyi göstermez

Tapu senedi ve tapu kayıt örneği; taşınmazın yerini, niteliğini, malikini, hisse oranını ve varsa üzerindeki takyidatı (ipotek, haciz, şerh) gösterir. Göstermediği şey güncel piyasa değeridir. Senette bir edinme bedeli yazıyor olabilir; bu, edinme tarihindeki beyan değeridir ve bugünkü karşılığı değildir.

Takyidat bilgisi dosyada önemlidir: üzerinde ipotek bulunan bir taşınmaz, serbestçe kullanılabilir varlık sayılmaz. Bu yüzden yalnız senedin ön yüzü değil, kayıttaki şerh bölümü de istenir. Şerh metinlerinin çeviride nasıl ele alındığı mühür ve şerh sayfasında anlatılmıştır.

Değer sorusu ayrı bir belgeyle cevaplanır

Değer için üç ayrı kaynak kullanılır ve her biri farklı bir şey söyler. Belediyeden alınan rayiç değer yazısı, emlak vergisine esas alınan değeri gösterir. Yetkili bir değerleme kuruluşunun düzenlediği ekspertiz raporu, piyasa değerini gerekçesiyle birlikte verir. Satış sözleşmesi ise fiilen gerçekleşen işlemi gösterir. Dosyanın hangisini istediğini önceden öğrenmek, üçünü birden hazırlatmaktan kısadır.

Bu belgelerin mali dosyadaki yeri mali yeterlilik sayfasında, para akışının banka tarafı ise banka ve gelir belgeleri sayfasında ele alınmıştır.

Satılan taşınmaz: sözleşme ile hesabı birbirine bağlayın

Servet kaynağı sorulan dosyalarda en sık görülen boşluk şudur: taşınmaz satılmış, para hesaba girmiş, ama ikisi arasındaki bağ gösterilmemiştir. İşe yarayan sunum, satışın belgesini ve o tarihte hesaba giren tutarın kaydını yan yana koymaktır. Tarihler örtüşmüyorsa aradaki gecikmenin sebebi bir cümleyle açıklanır.

Satış işlemi tapu müdürlüğünde yapılır ve resmî senedi orada düzenlenir; taraflar arasında imzalanan ön sözleşmeler bunun yerine geçmez. Türkiye’deki tapu işlemlerinin nasıl yürütüldüğü Türkiye’deki tapu işlemleri sayfasında anlatılmıştır.

Hisseli mülkiyet ve intikal görmemiş taşınmazlar

Miras yoluyla geçen taşınmazlarda intikal işlemi yapılmamışsa tapu hâlâ vefat eden kişinin adına görünür. Bu durumda taşınmaz size ait bir varlık olarak sunulamaz; önce intikal, sonra belge gelir. Aynı biçimde hisseli mülkiyette dosyaya yansıyan şey taşınmazın tamamı değil, hisseniz oranındaki kısımdır ve bunun kaydın üzerinde açıkça görünmesi gerekir.

Miras yoluyla gelen taşınmazlarda hangi belgelerin sıraya girdiği veraset ilamı sayfasında ve Türkiye’deki miras işlemleri sayfasında anlatılıyor.

Taşınmaz dışındaki varlıklar

• Araç: ruhsat ve varsa satış belgesi; değer için sigorta ya da satış kaydı kullanılır.
• Şirket payı: ortaklık yapısını gösteren sicil belgeleri ve pay defteri kaydı.
• Yatırım hesapları: aracı kurumdan alınan portföy ve bakiye yazısı.
• Altın ve kıymetli maden hesapları: banka dökümünde ayrı satır olarak görünür.

Şirket payına ilişkin belgelerin nasıl seçildiği şirket belgeleri sayfasında yazılıdır.

Apostil bu belgelerde ne zaman gerekir

Göç dosyasında tapu belgelerine apostil çoğu zaman aranmaz; istenen şey belgenin ve çevirisinin okunabilirliğidir. Buna karşılık belge bir mahkemeye, bir tapu benzeri kütüğe ya da bir bankaya sunulacaksa apostil gündeme gelir. Türkiye’den giden belgede apostil işler; ayrı bir tasdik zinciri kurmak gerekmez. Hangi makamın apostili düzenlediği apostil makamı sayfasında, tapu dosyasının bütün sırası ise tapu rotası sayfasında gösterilmiştir.

Türkiye ayağında ne yapıyoruz

Tapu müdürlüğünden kayıt örneği ve takyidat belgesinin alınması; belediyeden rayiç değer yazısının temini; satış işlemine ilişkin resmî senet suretinin çıkarılması; intikal işlemi gerekiyorsa evrak hazırlığının yürütülmesi; gereken kalemlerde apostil başvurusunun takibi ve ıslak imzalı nüshaların gönderimi bizim yürüttüğümüz işlerdir. Yurt dışındaysanız Türk konsolosluğunda düzenlenen vekaletname bu işler için yeterlidir; kapsamı vekaletname sayfasında anlatılmıştır.

Sık yapılan üç hata

1. Tapu senedini değer belgesi sanmak: senedin üzerindeki bedel edinme tarihine aittir; güncel değeri göstermez.
2. Takyidat sayfasını atlamak: ipotekli bir taşınmazı serbest varlık gibi sunmak, dosyada güven kaybı üretir.
3. Bütün taşınmazları eklemek: sorulmayan varlık dosyayı büyütür ve her belge ayrı bir çeviri kalemi doğurur. Gereksiz işlemin nasıl elendiği bu sayfada anlatılmıştır.