Québec: Kabul edilen bir çeviride ne bulunur?

Elinize bir çeviri geldiğinde bakılacak ilk şey metnin akıcılığı değildir. Değerlendirmeyi yapan görevli önce sayfanın kenarlarına bakar: kim çevirdi, hangi kayda dayanarak, ne zaman ve neyi çevirdiğini nasıl söylüyor. Metin bunlardan sonra gelir.

Resmî çeviri bir metin değil, bir beyandır

Serbest çeviri ile resmî çeviriyi ayıran şey kalite değil, sorumluluktur. Resmî çeviride bir kişi, adını ve kaydını ortaya koyarak “bu metin şu belgenin tam ve doğru aktarımıdır” der. Beyan yoksa ortada yalnız bir metin vardır ve metnin kaynağı doğrulanamaz.

Bu ayrım, hangi çevirinin nerede geçerli olduğu sorusunun da temelidir; ülke ülke tablo hangi çevirmen nerede geçerli sayfasındadır.

Beyanda ne yazar

• Çevirinin hangi dilden hangi dile yapıldığı.
• Kaynak belgenin ne olduğu: türü, düzenleyen makam, tarihi ve varsa numarası.
• Çevirinin kaynak belgeye uygun ve eksiksiz olduğu ifadesi.
• Çevirmenin adı, mesleki kaydı ve kayıt numarası.
• Tarih, imza ve mühür.

Beyanın hangi dilde yazıldığı da önemlidir: dosyanın sunulduğu dilde olması beklenir. Fransızca mı İngilizce mi tercih edileceği dil seçimi sayfasında ele alınmıştır.

Kayıt numarası ne işe yarar

Kayıt numarası, beyanı doğrulanabilir kılan tek kalemdir. Görevli bu numarayla çevirmenin ilgili meslek düzeninde kayıtlı olup olmadığını kendi kaynağından kontrol edebilir. Numara yoksa beyan, imzalanmış bir cümleden ibaret kalır.

Québec’in bu kaydı nasıl tanımladığı ve kimin “yetkili” sayıldığı yetkili çevirmen sayfasında, kuralın kaynağı ise çeviri kuralı sayfasında anlatılmıştır.

Mühür, imza ve tarih

Mühür ıslak ya da elektronik olabilir; belirleyici olan, kimin mührü olduğunun okunabilmesidir. İmzanın taranmış hâli kabul edilse bile silik ya da kesik bir mühür kabul edilmez. Tarih, çevirinin ne zaman yapıldığını gösterir — kaynak belgenin tarihiyle karıştırılmamalıdır; ikisi de ayrı ayrı görünür.

Çevirinin kendisinin bir “son kullanma tarihi” yoktur; eskiyen şey kaynak belgedir. Bu ayrım çevirinin geçerlilik süresi sayfasında açıklanmıştır.

Kaynak belgeye atıf ve sayfa düzeni

Çeviri, hangi belgeyi çevirdiğini kendi içinde söyler ve fiziksel olarak da o belgeye bağlanır: çeviri, çevirdiği belgenin üstüne konur, sayfalar numaralanır ve toplam sayfa sayısı belirtilir. Böylece bir sayfanın eksik olduğu ilk bakışta anlaşılır.

Belgede boş bırakılmış alanlar, çizilmiş satırlar ya da elle yapılmış düzeltmeler varsa bunlar da işaretlenir. Dosyanın nasıl sıralanacağı dosya düzeni sayfasındadır.

Mühür ve şerhler de metnin parçasıdır

Belgenin üzerindeki apostil şerhi, noter şerhi, kaşe ve mühür metinleri çevirinin dışında bırakılamaz. Yalnız gövde metni çevrilmiş bir diploma eksik sayılır, çünkü belgeyi resmî yapan kalemler tam da o şerhlerdir. Ayrıntı mühür ve şerh çevirisi sayfasında verilmiştir.

Bir unsur eksikse ne oluyor

Eksik unsur dosyayı reddettirmez; ek belge talebi doğurur ve dosya bir tur geriye gider. Sorun, talebe verilen sürenin kısa olmasıdır: yurt dışındaki bir çevirmenden düzeltilmiş nüsha almak günler alabilir, Türkiye’den yeni bir kaynak belge getirtmek çok daha uzun sürer. Bu yüzden çeviriyi teslim aldığınız gün beyanı, kayıt numarasını, mührü ve tarihi kontrol etmek, sonradan yaşanacak gecikmenin büyük kısmını baştan önler. Reddin işleyişi çeviri reddedilirse sayfasında anlatılmıştır.

Türkiye ayağında hangi belgeyi hazırlıyoruz

Çevirinin doğru olması, çevrilen nüshanın doğru olmasına bağlıdır. Mühürlü ve güncel bir nüsha yerine eski bir fotokopi çevrildiğinde beyan da o fotokopiye atıf yapar. Nüfus kayıt örneği, adli sicil belgesi, mühürlü diploma sureti ve transkriptin temini, gereken kalemlere apostil şerhi düşürülmesi ve ıslak imzalı nüshaların gönderimi bizim yürüttüğümüz iştir; kalemlerin ayrımı ücretler sayfasındadır.