Ölüm belgesi ve mirasçılık işlemleri

Bir yakının vefatından sonra açılan dosyada zaman ve enerji sınırlıdır. Bu yüzden bu sayfa, hangi belgenin gerçekten gerektiğini kısa yoldan söylemeye çalışıyor; çünkü bu kalemde en çok kaybedilen şey, yanlış belgeyle başlayıp baştan almaktır.

Ölüm kaydı Türkiye’de nerede tutulur

Ölüm olayı nüfus kütüğüne işlenir ve kayıt nüfus müdürlüklerinden alınır. Sağlık kuruluşunun düzenlediği ölüm raporu ile nüfus kaydına işlenmiş ölüm bilgisi farklı şeylerdir: rapor tıbbi bir belgedir, kayıt ise hukuki durumu gösterir. Miras işlemlerinde aranan ikincisidir.

Vefat yurt dışında gerçekleşmişse kaydın Türkiye kütüğüne işlenmesi ayrı bir işlemdir ve konsolosluk üzerinden yürür. Québec’te vefat hâlinde izlenen yol vefat ve nakil sayfasında anlatılmıştır.

Hangi belge: ölüm belgesi mi, nüfus kayıt örneği mi

Ölüm belgesi, kişinin öldüğünü ve ölüm tarihini gösterir. Miras dosyasında ise ikinci bir soru vardır: geride kimler kaldı? Bunu gösteren belge, ölü kaydını da içeren nüfus kayıt örneğidir. Aile bağlarını, eşi, çocukları ve varsa önceki evlilikleri gösterir.

Pratik kural: miras işlemi için ikisini birden isteyin. Yalnız ölüm belgesiyle açılan dosyalar, mirasçıların tespiti aşamasında durur. Nüfus kayıt örneğinin kapsamı nüfus kayıt örneği sayfasında, mirasçılık belgesinin nasıl alındığı ise veraset ilamı sayfasında anlatılmıştır.

Çok dilli belge seçeneği ve sınırı

Türkiye, nüfus olaylarına ilişkin bazı özet belgeleri uluslararası bir düzenlemeye dayanarak çok dilli biçimde düzenler. Bu belgeler birden çok dilde basılı alan adları taşır ve tarafı olan ülkelerde çeviri ihtiyacını ortadan kaldırır.

Kanada bu düzenlemenin tarafı değildir. Yani çok dilli bir ölüm belgesi alabilseniz bile, Kanada tarafındaki bir makamın onu çevirisiz kabul etmesi kendiliğinden beklenemez. Bu belgeyi almak yararlı olabilir; ama kabul edilip edilmeyeceğini işlemi yapacak taraftan yazılı olarak teyit ettirin. Çok dilli belgenin ne olduğu çok dilli belge sayfasında, nereden alındığı temin sayfasında, Québec dosyalarındaki karşılığı ise çok dilli belge ve Québec sayfasında ele alınmıştır.

Miras dosyasında istenen ek kayıtlar

• Murisin ölü kaydını içeren nüfus kayıt örneği.
• Mirasçıların kimlik ve nüfus kayıtları; ad değişikliği varsa açıklayıcı kayıt.
• Evlilik ve boşanma kayıtları; önceki evliliklerden çocuk varsa bunları gösteren kayıt.
• Mirasçılık belgesi; noterlik ya da mahkeme tarafından düzenlenmiş hâliyle.
• Malvarlığına ilişkin belgeler: tapu kaydı, banka yazısı, şirket payı kaydı.
• Vasiyetname varsa aslı ve açılmasına ilişkin tutanak.

Malvarlığı tarafındaki belgelerin nasıl toplandığı tapu ve varlık belgeleri sayfasında anlatılmıştır.

Kaç nüsha, hangi biçimde

Miras dosyası çok muhataplı bir dosyadır: banka, tapu müdürlüğü, mahkeme ve karşı taraftaki noter aynı belgeyi ayrı ayrı isteyebilir. Her kurum kendisine sunulan nüshayı alıkoyabildiği için tek nüsha ile yola çıkmak, aynı belgeyi tekrar tekrar aldırmak demektir. Kaç nüsha hazırlanacağı nüsha sayısı sayfasında anlatılmıştır.

Apostilli belgelerde nüsha çoğaltmak fotokopi çekmek değildir: her nüsha kendi apostil şerhini taşımalıdır. Bu yüzden nüsha sayısına apostil başvurusundan önce karar verilir.

Apostil ve sıra

Miras işlemi bir hukuki işlemdir; belgelerin resmîliği aranır ve Türkiye’den giden kalemlere apostil istenmesi olağandır. Türkiye’den giden belgede apostil tek başına yeterlidir; ek bir tasdik zinciri gerekmez. Sıra şudur: belge alınır, apostil şerhi eklenir, çeviri en sonda ve şerhi de kapsayacak biçimde yapılır. Miras dosyasının tam rotası rota sayfasında, apostil makamının seçimi ise makam sayfasında gösterilmiştir.

Türkiye ayağında ne yapıyoruz

Nüfus müdürlüğünden ölüm kaydını içeren nüfus kayıt örneğinin ve ölüm belgesinin alınması; mirasçılara ait kayıtların çıkarılması; çok dilli özet belgesi isteniyorsa temini; belgelerin ıslak imzalı ve mühürlü olarak, gereken sayıda nüshayla hazırlanması; apostil başvurusunun takibi ve gönderimi bizim yürüttüğümüz işlerdir. Yurt dışındaysanız Türk konsolosluğunda düzenlenen vekaletname bu işler için yeterlidir; kapsamı vekaletname sayfasında anlatılmıştır.

Zamanı olan ve olmayan kalemler

Nüfus kayıtları eskimez; bir yıl önce alınmış bir kayıt bugünkü durumu göstermeyebilir ama olayın kendisini gösterir. Buna karşılık kurumlar çoğu zaman yakın tarihli nüsha ister. Bu yüzden kayıtları işlemin başladığı dönemde almak, çok erken almaktan daha isabetlidir. Belgenin ne kadar süreyle güncel sayıldığı belge tazeliği sayfasında anlatılmıştır.