Québec boşanmasının Türkiye’de tanınması

Québec’te sonuçlanan bir boşanma, Türkiye’deki kaydınızı kendiliğinden değiştirmez. Karar Türk hukuku bakımından tanınana kadar nüfus kaydınızda evli görünmeye devam edersiniz. Bu sayfa, hangi yolun size açık olduğunu ve dosyanın hangi belgelerden kurulduğunu anlatır.

İki ayrı yol vardır

2017’de yapılan bir düzenlemeyle, yabancı ülkede verilen boşanma kararlarının belirli koşullarda mahkemeye gitmeden nüfus müdürlüğüne başvurularak tescili mümkün hâle geldi. Koşulların başında tarafların birlikte başvurması ve kararın kesinleşmiş olması gelir. Koşullar sağlanmıyorsa, örneğin taraflardan biri başvurmuyorsa, yol yine mahkemedir: tanıma davası açılır. Hangi yolun size açık olduğunu başvuru öncesinde bir avukata teyit ettirin; ikisinin belge listesi büyük ölçüde aynıdır.

Kesinleşme şerhi olmadan dosya ilerlemez

Elinizdeki kararın altında “karar verildi” yazması yetmez; kararın artık kanun yoluna açık olmadığını gösteren belge de gerekir. Fransızca dünyada bu belgenin karşılığı, kararın temyiz edilmediğini gösteren yazıdır ve ayrı bir başvuruyla alınır. Terimin karşılığı kesinleşme belgesi terimcesinde, kararın kendisi boşanma kararı terimcesinde açıklanmıştır. İki belge birlikte apostillenir ve birlikte çevrilir.

Apostil kararı veren ülkeden alınır

Boşanma kararı adlî bir belgedir ve şerhi ancak kararı veren ülkenin yetkili makamı koyar. Türkiye’deki adliye ya da valilik yabancı bir mahkeme kararına şerh veremez. Kanada’da yetkinin hangi düzeyde olduğunu belgeyi veren merciin kendi yayınından teyit edin. Yön farkının bütün zinciri nasıl değiştirdiği Québec’ten Türkiye’ye rota sayfasında anlatılmıştır.

Çevirinin teknik tarafı

Mahkeme kararlarının çevirisinde asıl güçlük hukuk terimleri değil, kimliklendirici ayrıntılardır: mahkemenin adı, dosya numarası, tarafların ad yazımı, tarihler ve karar fıkrasının sıralaması. Bunların hepsi kaynaktaki biçimiyle aktarılır; Türk hukukundaki en yakın kuruma çevrilmez. Kurum adlarının nasıl yazıldığı kurum adları sayfasında, tarih ve sayı biçimleri biçim sayfasında ele alınmıştır. Çeviri Türkiye’de yapılır ve noter onayından geçer.

Velayet, nafaka ve mal paylaşımı ayrı ele alınır

Kararın boşanmaya ilişkin kısmının tanınması, içindeki bütün hükümlerin Türkiye’de doğrudan uygulanacağı anlamına gelmez. Velayet, nafaka ve mal rejimine ilişkin hükümlerin icra edilebilmesi ayrı bir değerlendirme gerektirir ve burada tanıma ile tenfiz ayrımı devreye girer. Yalnız kaydın düzeltilmesini istiyorsanız tanıma yeter; bir hükmün Türkiye’de zorla uygulanmasını istiyorsanız durum farklıdır. Bu ayrımı dosyanızın içeriğine göre avukatınızla belirleyin.

Tanınmadan önce yapamayacaklarınız

1. Türkiye’de yeniden evlenemezsiniz; kayıt sizi evli gösterir.
2. Soyadı değişikliği nüfus kaydına işlenemez.
3. Miras ve tapu işlemlerinde eş sıfatınız eski hâliyle görünür.
4. Türkiye’de doğacak çocuğun kaydı, evlilik görünmeye devam ettiği için hatalı kurulabilir.

Türkiye ayağında ne yapıyoruz

Apostilli karar ve kesinleşme belgesinin Türkiye’de çevirisi, noter onayının alınması, dosyanın nüfus müdürlüğüne vekaletle sunulması ve tescil sonrası güncel nüfus kayıt örneğinin çıkarılması bizde. Mahkeme yolu gerekiyorsa dosyanın belge tarafını hazırlar, hukukî temsili avukatınıza bırakırız; biz avukatlık hizmeti vermeyiz. Vekaletnamenin kapsamı vekaletname sayfasında anlatılmıştır. Zincirde noter adımı vardır ve şu geçerlidir: Kesin tutar, belge notere ibraz edildiğinde noterlikçe hesaplanır.

Kararın Québec dışında verildiği hâller

Kanada’nın başka bir eyaletinde ya da üçüncü bir ülkede verilmiş bir karar da aynı mantıkla işlenir; değişen tek şey apostil makamıdır. Belgenin düzenlendiği ülke apostil düzenlemesine taraf değilse zincir uzar ve konsolosluk tasdiki devreye girer. Diğer eyaletlerdeki karşılığı Kanada boşanmasının tanınması sayfasında ele alınmıştır.

Dosyayı açmadan önce iki kontrol

Birincisi kaydın kendisidir: Türkiye’deki nüfus kayıt örneğinizi alıp evliliğin nasıl göründüğünü doğrulayın. Evlilik Türkiye’ye hiç tescil edilmemişse tanınacak bir kayıt da yoktur ve önce evliliğin tescili gerekir. İkincisi belgenin okunabilirliğidir: kararın bütün sayfaları, imza ve mühür alanları dâhil eksiksiz olmalıdır. Eksik sayfa ile başvuran dosyalar değerlendirmeye alınmadan geri döner ve apostil ile çeviri ikinci kez yapılır. Belge tarama kalitesinin neden önemli olduğu tarama sayfasında anlatılmıştır.